9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 269

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 269 Parasız Yatılı – Metnimizi Anlayalım 9b–12. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

9. Soru

b) T diyagramının sonuçları

Cevap: Çalıkuşu’nda olay, kişi, mekân ve zaman unsurları çok çeşitli olduğu için üslup canlı, duygusal ve değişkendir; yapı unsurları üslubu doğrudan şekillendirir. Parasız Yatılı eleştirisinde ise bir eserin yapı unsurları incelendiği için üslup açıklayıcı, düzenli ve kanıta dayalıdır. Her iki metin de sade bir Türkçe kullanır; ancak amaçları farklı olduğu için dili kullanma biçimleri de farklıdır.

c) Edebî metin ile öğretici metin arasındaki üslup farkları

Cevap: Edebî metinlerde dil sanatsal amaçla kullanılır; kelimeler çağrışım değeri yüksek, mecaz ve söz sanatlarıyla yüklüdür, anlatım özneldir ve okurda duygu uyandırmayı amaçlar. Öğretici metinlerde ise dil göndergesel işlevdedir; kelimeler genellikle gerçek anlamında kullanılır, terimlere yer verilir, anlatım açık, düzenli ve nesnel olmaya çalışır; amaç bilgi vermek ve düşündürmektir.

10. Soru

Örnek notlar ve ortak değerlendirmeler:

• Olay ve çatışma: Aşk, ihanet ve ayrılık olayları anlatımı duygusal kılarken, Anadolu’daki mücadele bölümleri gerçekçi ve gözleme dayalı bir üslubu beraberinde getirmiştir.
• Kişi: Anlatıcının neşeli ve alaycı Feride olması, üsluba samimiyet, mizah ve öznellik katmıştır.
• Mekân: İstanbul köşklerinin anlatımında zarif, Anadolu köylerinin anlatımında yalın ve hüzünlü bir dil kullanılmıştır.
• Zaman: Geniş zaman dilimi ve günlük biçimi geriye dönüşler ve özetlemeler kullanılmasını sağlamıştır.

Sonuç: Üslubun oluşumunda en belirleyici unsur kişi (anlatıcı Feride)dir; çünkü romanın büyük bölümü onun ağzından, onun duygu ve bakış açısıyla anlatılmıştır.

11. Soru: Eleştiri türünün özellikleri

• Bir sanat eserini (kitap, film, tiyatro vb.) olumlu ve olumsuz yönleriyle inceleyip değerlendiren yazılardır.
• Eleştirmen, görüşlerini eserden alınan örneklerle ve kanıtlarla destekler.
• Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım ağırlıktadır; nesnel bilgiler ile öznel yargılar bir arada bulunur.
• Eser; konu, yapı, dil ve üslup gibi ölçütlerle değerlendirilir.
• Amaç, okurun eseri daha iyi anlamasını sağlamak ve eserin değerini ortaya koymaktır.
• Batı edebiyatında kritik, eski Türk edebiyatında tenkit adıyla bilinir.

12. Soru

Konusu: Füruzan’ın Parasız Yatılı adlı hikâyesinin anlatış tarzı, yapısı ve üslup özellikleri bakımından değerlendirilmesi.

Ana fikri: Hikâye sanatında önemli olan konudan çok anlatış tarzıdır; Füruzan, basit bir olayı ve alışılmış bir konuyu yeni ve özgün anlatış tarzıyla etkileyici bir hikâyeye dönüştürmüştür.

← Sayfa 268 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 270 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.