9. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 48 metin soruları ve Değerlendirelim etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Soru

Çarpıtma, algı oluşturma, yönlendirme ve görmezden gelme gibi yanlış tutumlar şu sorunlara yol açar:

• Toplumlar açısından: Yanlış bilgiler yayılır, kalıplaşmış önyargılar ve asılsız inanışlar oluşur (ör. matbaanın geç gelişiyle ilgili kanıtsız iddialar). Toplum kendi geçmişini yanlış tanır; kutuplaşma ve güvensizlik artar.
• Milletler açısından: Milletler arasında düşmanlık, nefret ve önyargılar doğar; millî kimlik ve değerler zarar görebilir. Bir milletin tarihi haksız yere suçlanabilir.
• Devletler açısından: Siyasi amaçlarla üretilen sahte belgeler (ör. Ermeni meselesinde propaganda ürünü belgelerin kullanılması) devletler arasında sorunlara, haksız suçlamalara, uluslararası baskılara ve gerginliklere yol açar.
• Bilim açısından: Tarih biliminin güvenilirliği zedelenir; gerçeğe ulaşmak zorlaşır.

2. Soru

Örnek ilkeler:

1. Dürüstlük ve doğruluk: Tarihçi bilgileri çarpıtmamalı, kanıtı olmayan iddiaları gerçekmiş gibi sunmamalıdır.
2. Tarafsızlık (nesnellik): Tarihçi ideolojik ve siyasi amaçlarla değil, bilimsel kaygıyla çalışmalı; önyargılarından uzak durmalıdır.
3. Kaynak eleştirisi ve sorumluluk: Tarihçi propaganda ürünü belgeleri ayırt etmeli, kaynakları sorgulamalı, kullandığı kaynakları açıkça belirtmeli ve yazdıklarının toplum üzerindeki etkisinin sorumluluğunu taşımalıdır.

Değerlendirelim – Bilgi Görseli Hazırlama

Grup olarak hazırlayacağınız bilgi görselinde tarihsel bilginin üretim aşamalarını sırasıyla ve aralarındaki ilişkiyi gösterecek şekilde verebilirsiniz:

1. Konu veya sorun belirleme: Araştırma konusu seçilir, zaman-mekân-içerik sınırlarını belirleyen sorular sorulur.
2. Kaynaklardan bilgi toplama: Kütüphane, arşiv, müze, tarihî mekân ve genel ağ taranır; kaynaklar belirlenip sınıflandırılır.
3. Kaynağı inceleme: Kaynağın türü, yazarı, tarihi, oluşum şekli belirlenir; çelişki, boşluk, propaganda veya önyargı olup olmadığı tespit edilir.
4. Kaynağı sorgulama: Kaynaklar sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından sorgulanır, farklı bakış açıları karşılaştırılır.
5. Kaynağı yorumlama: Bilgiler dönemin şartlarına göre eleştirel bakışla yorumlanır.
6. Kanıta dayalı ürün oluşturma: Makale, kitap gibi özgün bir ürün hazırlanır; kaynakça yazılır.

Aşamaları oklarla bağlayarak bir döngü ya da basamak şeklinde gösterebilir, bilgiler yetersiz kaldığında bilgi toplama aşamasına geri dönüldüğünü belirtebilirsiniz. Çalışmanız sayfa 49’daki Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı’na göre değerlendirilecektir.

← Sayfa 47 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 50 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.