9. sınıf Matematik ders kitabı (MEB Yayınları, 1. Kitap) sayfa 111 Performans Görevi (Yakıt Tasarrufu) için yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Bu bir performans görevidir; araçları ve verileri kendiniz belirleyip çalışmayı kendiniz hazırlamalısınız. Aşağıdaki bilgiler yalnızca yol göstermek içindir.
Çalışma basamakları
- Üç farklı markadan birer araç seçin; üreticinin teknik verilerinden veya güvenilir kaynaklardan şehir içi ortalama yakıt tüketimini (L/100 km) ve depo hacmini (L) not edin.
- 100 km’de harcanan yakıtı 100’e bölerek 1 km’de harcanan yakıtı bulun.
- Mesafe (km) – kalan yakıt (L) tablosunu (ör. 0, 100, 200, … km için) oluşturun.
- Fonksiyonu yazın, grafiğini çizin ve araçları karşılaştırın.
Fonksiyonun kurulması (örnek, varsayımsal değerlerle)
Deposu 50 L olan ve şehir içinde 100 km’de 6 L yakan bir araç düşünelim. 1 km’de 0,06 L yakar. Gidilen mesafe x km olmak üzere depoda kalan yakıt:
y = 50 − 0,06x, 0 ≤ x ≤ 50 / 0,06 ≈ 833 km
Dönüşümler: f(x) = x grafiği önce −0,06 ile çarpılır (x eksenine göre yansır ve x eksenine yaklaşacak biçimde yatıklaşır): y = −0,06x. Sonra y ekseni boyunca 50 birim yukarı ötelenir: y = −0,06x + 50. Her adımda cebirsel ifadedeki değişimi (katsayının ve sabit terimin gelişini) açıklamayı unutmayın.
Karşılaştırma
- Fonksiyonların eğimi negatiftir; eğimin mutlak değeri küçük olan araç kilometre başına daha az yakıt harcar, yani daha ekonomiktir.
- Grafikte daha yatık inen doğru, daha ekonomik aracı gösterir. Fonksiyonun sıfırı (yakıtın bittiği mesafe) da tek depoyla gidilebilecek yolu verir; ancak depo hacimleri farklıysa ekonomiklik için eğimi esas alın.
Tartışma için ipuçları
Ekonomik araç tercih etmek yakıt giderini azaltır, karbon salımını ve hava kirliliğini düşürür, fosil yakıt tüketimini ve ülke ekonomisinin dışa bağımlılığını azaltır.
← Sayfa 110 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 112 Cevapları →
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.