9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 206

9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 206 Etkinlik-2.31 “Sıvı Cinsinin Yüzey Gerilimine Etkisi” deneyi için yol gösterici bilgiler ve değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Deney Planı (örnek)

• Deneyin amacı: Sıvının cinsinin (moleküller arası etkileşimlerin) yüzey gerilimine etkisini belirleyebilme
• Malzemeler: Aynı büyüklükte madenî para, damlalık, su, etil alkol, etilen glikol, gliserin, mercek
• Bağımlı değişken: Para üzerinde taşmadan duran damla sayısı (ve bombe şekli)
• Bağımsız değişken: Sıvının cinsi
• Kontrol değişkenleri: Para, damlalık, sıcaklık, damlatma yüksekliği

İşlem basamakları

1. Para temizlenip kurulanır ve düz bir zemine konur.
2. Damlalıkla sıvı, aynı yükseklikten tek tek damlatılır; sıvı taşana kadar damlalar sayılır.
3. Para kurulanıp işlem her sıvı için üç kez tekrarlanır, ortalama damla sayısı tabloya yazılır.

Beklenen sonuç: Ortalama damla sayısı su > gliserin > etilen glikol > etil alkol şeklinde olmalıdır. (Gözlem tablosuna kendi ölçtüğünüz sayıları yazınız.)

Değerlendirme

1. Soru

Sıvı değiştirildiğinde damlaların biçimi ve boyutu değişir: su para üzerinde en yüksek bombeyi, etil alkol en basık ve yayvan şekli oluşturur. Bunun nedeni sıvıların molekülleri arasındaki kohezyon kuvvetlerinin farklı olmasıdır.

2. Soru

Moleküller arası çekim kuvveti büyük olan sıvının para üzerindeki damla sayısı daha fazladır. Su molekülleri arasında güçlü ve çok sayıda hidrojen bağı vardır; etil alkolde hidrojen bağı daha azdır ve apolar etil grubu etkileşimleri zayıflatır. Bu nedenle çekim kuvveti arttıkça damla sayısı artar.

3. Soru

Damla sayısı fazla olan sıvının yüzey gerilimi büyüktür. Beklenen sıralama: su > gliserin > etilen glikol > etil alkol. (209. sayfadaki tabloda 20 °C için: su 0,073; gliserin 0,063; etilen glikol 0,048; etanol 0,022 N/m.)

4. Soru

Diğer gruplar Traube stalogmometresi, büret veya pipetten belirli hacimdeki damla sayısını sayma gibi farklı yöntemler kullanmış olabilir. Dikkat: Belirli hacimden damlatma yönteminde yüzey gerilimi büyük olan sıvının damlaları büyük olduğu için damla sayısı az, para yönteminde ise para üzerinde duran damla sayısı fazla olur. Yöntemler farklı olsa da yüzey gerilimi sıralaması aynı çıkmalıdır.

← Sayfa 205 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 207 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.