11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 374 9. Etkinlik (Mercek Çeşitleri ve Özellikleri) 11 ve 12. adım cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

4–10. Adımlar (beklenen gözlemler)

• Asal eksen üzerinden gönderilen ışın optik merkezden geçer ve hiç kırılmadan yoluna devam eder.
• Yakınsak mercekte asal eksene paralel ışınlar kırıldıktan sonra merceğin arkasında asal eksen üzerindeki bir noktada (F) toplanır.
• Iraksak mercekte paralel ışınlar kırıldıktan sonra birbirinden uzaklaşır; cetvelle geriye uzatılan ışın uzantıları merceğin önündeki F noktasında kesişir.
• Her merceğin iki yanında, optik merkezden eşit uzaklıkta birer odak noktası vardır. Ölçülen odak uzaklığı simülasyondaki merceğe göre değişir.

11. Adım – Işınların yolları

• Yakınsak mercek: Asal eksene paralel gelen ışın kırılıp karşı taraftaki odaktan geçer; odaktan gelen ışın kırılıp asal eksene paralel çıkar; optik merkezden geçen ışın doğrultusunu değiştirmez.
• Iraksak mercek: Asal eksene paralel gelen ışın, uzantısı geldiği taraftaki odaktan geçecek şekilde dağılarak kırılır; uzantısı karşı taraftaki odaktan geçecek şekilde gelen ışın asal eksene paralel çıkar; optik merkezden geçen ışın kırılmaz.

12. Adım – Merceklerin yapısı ve kırılma özellikleri

Örnek cevap: Mercekler, en az bir yüzeyi küresel olan saydam cisimlerdir. Ortası kalın, kenarları ince olan yakınsak mercekler ışığı toplar; ortası ince, kenarları kalın olan ıraksak mercekler ışığı dağıtır. Her merceğin asal ekseni, optik merkezi (O) ve iki yanında birer odak noktası (F) bulunur. Işık merceğe girerken ve çıkarken iki kez kırılır ve her yüzeyde Snell Yasası’na uyar. Optik merkezden geçen ışın kırılmadan geçer. Merceğin odak uzaklığı yüzeylerinin eğriliğine, mercek maddesinin ve bulunduğu ortamın kırıcılık indislerine ve ışığın rengine bağlıdır.

← Sayfa 372 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 375 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.