11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 233 30. Alıştırma cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Not: Sayfanın başındaki galvanometre örneği, kitapta çözümüyle birlikte verilmiştir.
30. Alıştırma (Tel çerçevelerin dönmesi)
Her çerçevede akım kapalı bir halka boyunca dolanır: sağ kenardaki akım yönü verildiğinde sol kenardaki akım bunun tersidir. Kenarlara etki eden kuvvetler F = i · L × B (sağ el kuralı) ile bulunur. Eksenin üstündeki simgeye göre sağ kenar sayfa düzleminin içine, sol kenar dışına doğru itiliyorsa çerçeve saatin dönüş yönünün tersine; sağ kenar dışarı, sol kenar içeri itiliyorsa saatin dönüş yönünde döner.
a) Kuvvetlerin yönü
| Durum | Sağ kenar | Sol kenar | Üst ve alt kenar |
|---|---|---|---|
| 1 (B sola, sağ kenarda akım aşağı) | Sayfa düzleminden içeri (⊗) | Sayfa düzleminden dışarı (⊙) | Alana paralel, kuvvet yok |
| 2 (B dışarı, sağ kenarda akım yukarı) | Sağa | Sola | Üst kenar yukarı, alt kenar aşağı |
| 3 (B sola, sağ kenarda akım yukarı) | Sayfa düzleminden dışarı (⊙) | Sayfa düzleminden içeri (⊗) | Alana paralel, kuvvet yok |
| 4 (B içeri, sağ kenarda akım aşağı) | Sağa | Sola | Üst kenar yukarı, alt kenar aşağı |
b) Dönme durumları
- 1. durum: Saatin dönüş yönünün tersi yönde döner. Sağ ve sol kenarlara zıt yönlü, çerçeve düzlemine dik kuvvetler etki eder; bu kuvvet çifti çerçeveyi eksen etrafında döndürür.
- 2. durum: Dönmez. Bütün kuvvetler çerçevenin düzlemindedir ve çerçeveyi dışa doğru gerer; eksen etrafında döndürme etkisi oluşmaz.
- 3. durum: Saatin dönüş yönünde döner. Akım 1. duruma göre ters olduğu için kuvvetler de terstir.
- 4. durum: Dönmez. Alan çerçeve düzlemine diktir; kuvvetler yine düzlem içinde kalır ve birbirini dengeler.
← Sayfa 231 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 234 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.