11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 17
11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 17 1. Etkinlik (Serbest Düşme Hareketi) 3-7. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Basamak (Düşme sürelerinin karşılaştırılması)
Örnek cevap: Aynı yükseklikten bırakılan basketbol, bovling, futbol, tenis, golf topları ve cam bilyenin ortalama düşme süreleri birbirine eşit ya da çok yakın çıkar. Kütleleri çok farklı olmasına rağmen hepsi aynı ivmeyle (g) hızlandığı için yere aynı sürede ulaşır. Simülasyonda hava direnci de hesaba katılıyorsa küçük farklar görülebilir; bu farkların nedeni cisimlerin kütlesi değil, şekil ve boyutlarına bağlı olarak havanın uyguladığı direnç kuvvetidir.
4. Basamak (t, 2t ve 3t anlarındaki konumlar)
Havasız ortamda üç cisim de aynı ivmeyle düşer. İlk hızsız düşen cisim için alınan yol h = ½·g·t² olduğundan t, 2t ve 3t anlarına kadar alınan yollar 1 : 4 : 9 oranındadır. Şekildeki aralıklardan her biri t sürede alınan yola (h) eşit kabul edilirse cisimler t anında 1., 2t anında 4., 3t anında 9. çizgide (yerde) bulunur. Ardışık eşit zaman aralıklarında alınan yollar ise 1 : 3 : 5 oranında artar.
Hızlar ϑ = g·t bağıntısıyla bulunur: t anında g·t, 2t anında 2g·t, 3t anında 3g·t. Üç cisim her anda aynı hizada ve aynı hızdadır.
Yorum: Kütleleri farklı olsa da cisimlerin konumları ve hızları her anda aynıdır. Havasız ortamda serbest düşen bir cismin hareketi kütlesine bağlı değildir.
5. Basamak (İvme ile kütle ve boyut ilişkisi)
Örnek cevap: Havasız ortamda tüm cisimlerin ivmesi yer çekimi ivmesine eşittir; ivme kütleye ve boyuta bağlı değildir. Kütlesi büyük cisme etki eden çekim kuvveti büyüktür ama hızlandırılması gereken kütle de aynı oranda büyük olduğundan a = G / m = g sabit kalır. Karşıt görüş olarak “ağır cisim daha hızlı düşer” düşüncesi günlük gözlemlerden (yaprak ile taş) kaynaklanır; bu farkın nedeni hava direncidir. Hava direnci hesaba katıldığında boyutu büyük, kütlesi küçük cisimlerin ivmesi daha çok azalır.
6. Basamak (Yer çekimi ivmesinin hıza etkisi)
Örnek cevap: Yer çekimi ivmesi, serbest düşen cismin hızını her saniye yaklaşık 9,8 m/s (yaklaşık 10 m/s) değiştirir. Aşağı doğru düşen cismin hızı her saniye bu miktarda artar, yukarı atılan cismin hızı ise her saniye bu miktarda azalır. Yani g büyüdükçe hız değişimi de büyür; hız zamanla doğrusal olarak değişir (ϑ = ϑ0 ± g·t).
7. Basamak (Serbest düşen cismin ivmesi nelere bağlıdır?)
Hava direncinin ihmal edildiği durumda serbest düşen cismin ivmesi yalnızca bulunduğu yerin çekim ivmesine eşittir. Bu ivme cismin kütlesine, şekline, boyutuna ve ilk hızına bağlı değildir. Çekim ivmesi ise gezegenin kütlesine ve yarıçapına, ayrıca yerden yüksekliğe ve enleme bağlı olarak biraz değişir. Dünya yüzeyine yakın yerlerde yaklaşık 9,8 m/s² kabul edilir.
← Sayfa 15 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 18 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.