10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 28
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 28 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. a) Koşuğun dil ve anlatım özellikleri
| Özellikler | ✔ | Açıklama |
|---|---|---|
| Niteleyici kelimelere yer verilmiştir. | ✔ | Kara bulut, ak, mavi, kızıl, sarı, semiz gibi niteleyiciler kullanılmıştır. |
| Mecazlı bir anlatım söz konusudur. | Anlatım genellikle gerçek anlamlıdır; mecaz yalnızca birkaç kişileştirme ve benzetmeyle sınırlıdır. | |
| Kelimeler, genellikle gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır. | ✔ | Doğa olayları somut ve gerçek anlamlı kelimelerle anlatılmıştır. |
| Türkçe olmayan kelimelere çokça yer verilmiştir. | Kelimelerin hemen hepsi Türkçedir; yabancı kelime yok denecek kadar azdır. | |
| Deyim ve atasözleriyle zenginleştirilmiştir. | Koşukta deyim ve atasözüne yer verilmemiştir; anlatım betimlemeye dayanır. | |
| Ezgili, ahenkli bir dil kullanılmıştır. | ✔ | Ölçü, kafiye, redif ve ses tekrarlarıyla ahenk sağlanmıştır. |
| Sembol ve çağrışımlarla zenginleştirilmiştir. | Sembolik bir anlatım yoktur; doğa doğrudan ve somut biçimde betimlenmiştir. | |
| Zıtlıklar üzerine kurulu bir anlatım vardır. | Anlatım zıtlıklara değil, baharın gelişinin sırasıyla betimlenmesine dayanır. | |
| Az sözle çok anlam ifade etmek amaçlanmıştır. | ✔ | Kısa dizelerde yoğun ve canlı bir doğa tablosu çizilmiştir. |
| Benzetmeye dayalı edebî sanatlar yoğun şekilde kullanılmıştır. | Benzetme birkaç yerde vardır (tipiye, inci kaplarına, kayıklara benzetme); yoğun değildir. | |
| Sade bir dil kullanılmıştır. | ✔ | Döneminin konuşma diline yakın, süssüz bir dil kullanılmıştır. |
1. b) Ezgi ve ahengin dil ve anlatıma katkısı
Örnek cevap: Koşuk ezgiyle söylendiği için kısa, ölçülü ve kafiyeli dizeler tercih edilmiştir. Bu da dili sadeleştirmiş, anlatımı yoğun ve akıcı hâle getirmiştir. Dörtlük sonlarında tekrarlanan fiil ekleri hem müziğin ritmine uyum sağlamış hem de doğadaki hareketi canlı biçimde hissettirmiştir.
2. a) Söyleyicinin üslup seçimi
Örnek cevap: Söyleyici sade, somut, betimleyici ve coşkulu bir üslup seçmiştir. Doğayı süslemeden, gördüğü gibi ama canlı ayrıntılarla anlatır; sevincini hareketli fiillerle okuyucuya geçirir.
2. b) Bu üslubun sebepleri
Örnek cevap: Koşuk halk topluluklarına, toylarda ve şölenlerde ezgiyle söylendiği için herkesin anlayabileceği bir dil gerekir. Ayrıca sözlü aktarımda kolay ezberlenmek için sade ve ritimli bir anlatım şarttır. Doğayla iç içe yaşayan bir toplumun gündelik deneyimini anlattığından da somut ve gerçekçi bir üslup tercih edilmiştir.
← Sayfa 27 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 29 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.