10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 116 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Bilgi görseli: Şiirin ilk birimi
| Özellik | İlk birimde |
|---|---|
| Nazım birimi | Dörtlük |
| Ölçü | 14’lü hece ölçüsü (7+7 duraklı): So-kak-ta-yım kim-se-siz / bir so-kak or-ta-sın-da |
| Kafiye düzeni | abab (çapraz kafiye) |
| Kafiye | ort-a / nok-ta → “-ta” (tam kafiye); yü-rüyorum / gö-rüyorum → “-rü” (tam kafiye) |
| Redif | “-sında” (ortasında – noktasında), “-yorum” (yürüyorum – görüyorum) |
1. Şairin etkilendiği şiir gelenekleri
Cevap: Hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi, şairin halk şiiri geleneğinden beslendiğini gösterir. Bununla birlikte abab çapraz kafiye düzeni, imgeye dayalı anlatım ve ahenge verilen önem, şairin Batı’daki saf şiir (sembolist) anlayışından da etkilendiğini ortaya koyar. Yani şair, yerli biçimleri modern bir şiir anlayışıyla birleştirmiştir.
2. Şekil özellikleriyle içerik arasındaki bağlantı
Cevap: 14’lü hece ölçüsünün uzun ve iki eşit parçaya bölünen dizeleri, gece sokakta adım adım ilerleyen bir yürüyüşün ağır ve düzenli ritmini hissettirir. Düzenli kafiye ve redifler bu tekdüze yürüyüşü ve içte biriken korkuyu pekiştirir. Böylece biçim, içerikteki yalnız gece yürüyüşünü ses ve ritimle de okura yaşatır.
3. Nazım biriminin mesajla ilgisi
Örnek cevap: Evet, vardır. Her dörtlük, yürüyüş sırasında karşılaşılan bir sahneyi ya da bir duyguyu (sokak, gökyüzü, evler, kaldırımlar, karanlık) ayrı bir tablo gibi sunar. Dörtlüklerin birbirini izlemesi, şairin bir sokaktan ötekine geçen yolculuğunu adım adım takip etmemizi sağlar. Bu düzen, şairin “bitmesin” dediği yolculuğun sürekliliğini de yansıtır.
4. Ölçü, kafiye ve nazım birimine bağlı kalmadan yazılan şiirler
Cevap: Bu şiirlere serbest şiir denir. Serbest şiirde şair, biçim kurallarıyla sınırlanmadan duygu ve düşüncesini daha özgürce ifade eder; ahengi ölçü ve kafiye yerine iç ritim, ses tekrarları, kelime tekrarları ve imgelerle sağlar. Bu şiirler konuşma diline daha yakın, biçim bakımından daha esnektir. Ancak ahengi sağlamak, şairin dili ustalıkla kullanmasını gerektirir.
← Sayfa 115 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 117 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.