10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 46
10. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 46 Türk-İslam devletlerinde ordu teşkilatıyla ilgili soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
| Devlet | Ordu teşkilatının özellikleri |
|---|---|
| Karahanlı Devleti | Ordu büyük ölçüde Türklerden oluşur. Eyalet ordusu, gulamlar (saray muhafızları turgak ve yatgak ile hassa ordusu), Türkmenler ve gönüllülerden meydana gelir. Onlu sistem uygulanır. |
| Gazneli Devleti | Asıl güç, sarayda gulam olarak yetiştirilen Türklerden oluşan hassa ordusudur. Eyalet ordusu, ücretli askerler ve gönüllüler de vardır. Orduda yerli unsurlar da görev yapar. Savaşlarda filler kullanılır; İndus (Sind) Nehri üzerinde deniz (nehir) kuvvetleri bulunur. Teçhizat bakımından zengindir. |
| Büyük Selçuklu Devleti | Kuruluşta Türkmen birlikleri önemlidir; sonra gulamlar (gulaman-ı saray ve hassa ordusu) öne çıkar. Ordunun en kalabalık kısmı ikta askerleridir. Bağlı devletlerin kuvvetleri, Türkmenler, ücretli askerler ve yardımcı kuvvetler de bulunur. Süvariler asıl vurucu güçtür. Kuşatmalarda arrade ve mancınık kullanılır. |
| Türkiye Selçuklu Devleti | Büyük Selçuklu ordusu örnek alınmıştır: ikta askerleri, gulamlar, bağlı devletlerin kuvvetleri, Türkmenler ve uç (serhat) kuvvetleri, ücretli ve yardımcı askerler vardır. Ordunun başkomutanı beylerbeyi (emîrü’l-ümerâ), komutanlar subaşıdır. Ayrıca düzenli bir donanma kurulmuş, başına reisü’l-bahr veya melikü’s-sevahil getirilmiştir. |
2. Soru
Süreklilik nedenleri
- Onlu sistem, süvari ağırlıklı ordu ve ok-yay gibi hafif silahlar başarılı olduğu için korundu.
- Türklerin ordu-millet olma özelliği ve savaşçı bozkır kültürü İslamiyet’ten sonra da sürdü.
- Her devlet kendinden önceki Türk devletinin askerî yapısını örnek aldı.
Değişim nedenleri
- Devletlerin sınırları genişledi ve farklı halkları yönetmeye başladı; bu nedenle gulam, ücretli asker gibi farklı unsurlar orduya katıldı.
- Yerleşik hayata geçiş ve kurumsallaşma, hükümdara bağlı daimî ve maaşlı birliklere (gulamlar, hassa ordusu) ihtiyaç doğurdu.
- İkta sistemiyle hazineye yük olmadan sürekli hazır asker beslenmesi sağlandı.
- Türkiye Selçuklularının denizlere ulaşması donanma kurulmasını gerektirdi; Gaznelilerin Hindistan seferleri ise fil kullanımını getirdi.
- İran ve İslam devlet geleneklerinin etkisiyle yeni askerî unvanlar ve kurumlar ortaya çıktı.
← Sayfa 43 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 47 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.