10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 256
10. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 256 Değerlendirelim etkinlikleri için yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Venn şeması veya tablo
Venn şemasının sol dairesine 1299-1453 dönemine özgü özellikleri, sağ dairesine 1453-1683 dönemine özgü özellikleri, kesişim alanına ise iki dönemde ortak olanları yazınız. Hazır içerik için Sayfa 255‘teki karşılaştırmadan yararlanabilirsiniz.
Tarihsel metin (örnek, yaklaşık 260 kelime)
Osmanlı Devleti bir uç beyliği olarak kurulduğunda yönetim, eski Türk geleneğine uygun biçimde beyin ve ailesinin elindeydi. Orhan Gazi döneminde Selçuklu ve İlhanlı örneklerinden yararlanılarak divan oluşturuldu, sancaklar kuruldu. I. Murad’ın kardeşlerini yönetime ortak etmemesi, gücün tek elde toplanmasının ilk adımı oldu.
İstanbul’un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed, devlet teşkilatını kanunnamelerle yazılı kurallara bağladı. Divana artık veziriazam başkanlık ediyor, padişah toplantıları Adalet Kulesi’ndeki kafesli pencereden izliyordu. Yönetim ve ordudaki önemli görevler, sarayda yetişen ve yalnızca padişaha bağlı olan devşirmelere verildi. Böylece merkezî otorite güçlendi.
XVI. yüzyılın sonlarından itibaren önemli değişimler yaşandı. Şehzadelerin sancağa gönderilmesinden vazgeçildi, XVII. yüzyılın başında ekber ve erşed sistemi benimsendi. Padişahlar sarayda yaşayan ve orduya bizzat komuta etmeyen hükümdarlara dönüştü; bürokrasi ve kalemiye sınıfı güçlendi.
Ordu yapısı da askerî inkılaptan etkilendi. Ateşli silahların önem kazanmasıyla tüfekli yeniçerilerin sayısı 1484’te yaklaşık sekiz bin iken 1670’e gelindiğinde elli bini aştı. Buna karşılık tımarlı sipahilerin önemi azaldı ve dirlik yerine iltizam sistemi yaygınlaştı. Yine de Osmanlı ordusu, lojistik ve silah üretimindeki başarısı sayesinde XVII. yüzyılın sonuna kadar Avrupa’nın en güçlü ordularından biri olarak kaldı.
Bu süreç, Osmanlı yönetim ve ordu yapısının durağan olmadığını; dönemin ihtiyaçlarına göre değişirken temel kurumlarını koruduğunu göstermektedir.
← Sayfa 255 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 257 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.