10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 125
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 125 3. Etkinlik 17–20. basamakların (biyolojik birikim) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Etkinlik (devamı): Biyolojik Birikim
17. Basamak: Minamata ve İtai İtai örnek olayları
a) Biyolojik birikimin organizmalar üzerindeki etkileri nelerdir?
Cevap: Biriken zehirli maddeler hücrelerin ve enzimlerin işleyişini bozar. Örneklerde görüldüğü gibi cıva özellikle sinir sistemine zarar vererek titreme, denge ve görme bozuklukları, bellek sorunları ve uzuv kayıplarına yol açmış; kadmiyum ise böbrek ve karaciğerde birikerek kemik-eklem ağrılarına, kansızlığa ve iskelet bozukluklarına neden olmuştur. Bitkilerde gelişme geriliği (pirinçlerin büyüyememesi), hayvanlarda ölüm (balık ölümleri) görülür. Hasar gören sinir hücreleri yenilenemediği için etkiler çoğu zaman kalıcıdır.
b) Biyolojik birikim birden fazla nesli etkileyebilir mi?
Cevap: Evet. Zehirli maddeler canlıların vücudundan kolay atılmadığı için yıllarca kalır. Toprağa, suya ve çökeltilere karışan ağır metaller uzun süre ortamda bulunduğundan sonraki nesiller de aynı kirli besinleri tüketir. Ayrıca bazı maddeler gebelikte anneden bebeğe geçerek doğmadan önce bebeğin gelişimini etkileyebilir; Minamata’da doğuştan etkilenen çocuklar görülmesi bunun örneğidir.
18. Basamak: Atık pil sorunu için çözüm önerileri
- Atık piller çöpe atılmamalı, okul, market ve belediyelerdeki atık pil toplama kutularına bırakılmalıdır.
- Tek kullanımlık pil yerine şarj edilebilir piller tercih edilmelidir.
- Atık pillerin lisanslı tesislerde geri dönüştürülmesi ve ağır metallerin geri kazanılması sağlanmalıdır.
- Düzensiz çöp depolama alanları kapatılmalı, düzenli depolama ile sızıntı suyunun toprağa geçmesi önlenmelidir.
- Toplumda bilinç oluşturmak için okul kampanyaları ve afiş çalışmaları yapılmalıdır.
19. Basamak: Beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
a) Gıda alışverişinde nelere dikkat ediyorsunuz?
Örnek cevap: Son kullanma tarihine, ürünün içindekiler listesine ve katkı maddelerine, ambalajın sağlam olmasına, üretici firmanın güvenilir ve denetimli olmasına, sebze-meyvelerin taze ve mevsiminde olmasına dikkat ederim.
b) “Bilinçli tercihler yaparak beslenmek” ne anlama gelir?
Cevap: Besinleri yalnızca tat veya fiyatına göre değil; besin değeri, güvenilirliği, kaynağı ve sağlığa etkisini düşünerek seçmektir. Dengeli ve çeşitli beslenmek, kirlilik riski olan bölgelerden gelen ürünlerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan kaçınmak, sebze-meyveleri iyice yıkamak bilinçli beslenmenin parçalarıdır.
c) Biyolojik birikimin insan sağlığına etkisi ne olabilir?
Cevap: İnsan besin zincirinin üst basamaklarında yer aldığından zehirli maddeler vücudunda yüksek derişimlere ulaşabilir. Bu durum sinir sistemi hastalıklarına, böbrek ve karaciğer hasarına, kemik bozukluklarına, kansere ve bebeklerde gelişim bozukluklarına yol açabilir.
ç) Besinlerden kaynaklı biyolojik birikim örnekleri
Örnek cevap: Cıva ile kirlenmiş sularda yaşayan büyük yırtıcı balıkların (ton, kılıç balığı gibi) tüketilmesi; kadmiyumlu suyla sulanan pirinç ve sebzeler; aşırı tarım ilacı kullanılan meyve ve sebzelerdeki ilaç kalıntıları; sanayi bölgelerinin yakınında yetişen ürünlerdeki kurşun.
20. Basamak: Kendi beslenme alışkanlıklarım
Örnek cevap:
- a) Evet, sık sık paketli atıştırmalık ve şekerli içecek tüketiyorum, kahvaltıyı atlayabiliyorum.
- b) Bu alışkanlık uzun vadede kilo artışına, diş çürüklerine, dikkat dağınıklığına ve vitamin-mineral eksikliğine neden olabilir.
- c) Öğleden sonra halsizlik ve odaklanma güçlüğü yaşadığımı fark ediyorum.
- ç) Atıştırmalık yerine meyve ve kuruyemiş tüketmek, şekerli içecek yerine su veya ayran içmek, kahvaltıyı düzenli yapmak ve haftalık beslenme planı hazırlamak çözüm olabilir.
← Sayfa 124 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 126 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.