9. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 212 adalet değeriyle ilgili değer belirginleştirme etkinliği için örnek cevap aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Etkinlikte bir medeniyet seçilir ve sayfa 213’teki tablolar doldurulur. Aşağıdaki örnekte Göktürkler seçilmiştir; siz farklı bir medeniyet de seçebilirsiniz.
Tespit Ettiklerim – Düşündüklerim – Çıkarımlarım
| Tespit Ettiklerim | Düşündüklerim | Çıkarımlarım |
|---|---|---|
| Göktürklerde kanunlar bütününe töre denir. Orhun Kitabeleri’nde töre kelimesi pek çok yerde devletle birlikte anılır. Törenin bazı hükümleri değişebilir ama adalet (könilik), iyilik (uzluk) ve insanlık (kişilik) ilkeleri asla değişmez. | Töre ile devletin birlikte anılması, devletin varlığını adalete ve kanuna bağlı gördüklerini düşündürüyor. Adaletin değişmez ilke sayılması, onu toplumun temeli olarak kabul ettiklerini gösteriyor. | Göktürklerde adalet devletin temelidir. Kağan da töreye uymak zorunda olduğu için kanun önünde herkes sorumludur. Adaletin sürekliliği devletin sürekliliğini sağlamıştır. |
Adalet İlişkisinin Karşılaştırılması
| Seçtiğim Medeniyet (Göktürkler) – Farklılıklar | Benzerlikler | Diğer Medeniyetler – Farklılıklar |
|---|---|---|
| Adalet yazılı olmayan, gelenekten gelen töreye dayanır. Kağan kanun yapamaz, töreyi uygular. Törenin adalet ilkesi hiçbir koşulda değişmez. | Tüm medeniyetlerde adalet, devleti ayakta tutan ve toplumsal birliği sağlayan temel değer kabul edilmiştir. Yöneticiler adaleti sağlamakla görevli sayılmıştır. Güçlü ile zayıfın eşit tutulması amaçlanmıştır. | Sâsânîler: Hükümdar adaleti sağlamakla görevlidir; farklı etnik gruplar arasında adalet uygulanarak birlik sağlanmaya çalışılmıştır. Hz. Ömer Dönemi İslam Devleti: Kadılar atanmış, kararlar temyiz mahkemesiyle denetlenmiş, yazılı hukuk talimatları verilmiştir. Emeviler (Ömer bin Abdülaziz): Mevali ve gayrimüslimlere adaletli davranılmış, haksız alınan mallar iade edilmiştir. Doğu Roma: Dinî baskılar ve valilerin keyfî uygulamaları nedeniyle halk adaletsizlikten şikâyet etmiş, bazı halklar Müslümanların yönetimini tercih etmiştir. |
← Sayfa 211 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 213 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.