9. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 198 I–II. Göktürk ve Uygur devletlerinin yönetim ve ordu yapılarıyla ilgili etkinliğin cevabı aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Tablo, Kaynak P, R, S, Ş, T, U ve Ü’ye göre doldurulur (tablo kitapta sayfa 199’dadır).
I–II. Göktürk Devleti
Uygur Devleti
Yönetim yapılarının özellikleri
Devletin başında kağan bulunur; yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından verildiğine inanılır.
Kağan halkını doyurmak, giydirmek ve zenginleştirmekle yükümlü görülür.
Otağ, taht, tuğ, davul ve yay hükümdarlık sembolleridir.
Kağan töreyi uygular ve kendisi de uyar ama kanun yapamaz.
Kağanın icraatı toy (meclis) tarafından denetlenir; acil işler ayukta (hükûmet) görüşülür.
Hatun devlet işlerinde söz sahibidir; emirnameler kağan ve hatun adına çıkarılır, antlaşmalarda rol oynar.
Kulluk ve kölelik yoktur, herkes hürdür; kadınlar toplumda önemli yere sahiptir.
Yargular töreyi uygular; hükümdar mahkeme başkanlığı yapar.
Göktürk mirasının üzerine kurulmuş, bozkır kültürünün devlet geleneğini sürdürmüştür.
Göktürklerin kullandığı unvanlar aynen kullanılmıştır.
Hatun devlet işlerinde söz sahibidir.
Devletin merkezi Karabalasagun’dur ve devlet meclisi burada toplanır.
Çinlilerle yakınlaşma ve Maniheizm’in kabulüyle yaşam tarzı değişmiş; unvanlarda “ay” ve “kün” gibi Maniheist etkiler görülmüştür.
Ordu yapılarının özellikleri
Türkler ordu-millettir; barışta günlük işleriyle uğraşan halk savaşta topyekûn seferber olur.
Ordu temelde atlı birliklerden oluşur; süvariler çok hızlı hareket eder ve ata çok iyi hâkimdir.
Ordu ücretli değildir ve daimîdir.
En büyük birlik on bin kişilik tümendir ve tümen başının emrindedir.
Kadınlar da savaşlara katılabilir ve birliklere komuta edebilir.
Hafif zırh kullanılır; “börüler” denilen hafif zırhlı askerler orduya üstünlük sağlar.
Ok, yay, kılıç, hançer, sadak, kın, kalkan ve süngü kullanılır; Türkler usta okçulardır.
Savaşa girecek er, atının kuyruğunu bağlayarak ya da keserek kendini vatan için fedaya hazırladığını gösterir.
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
