9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 229

9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 229 3. Etkinlik (6c–8. basamaklar) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

6. Basamak – Deney ve beklenen ölçümler

Buz ocak üzerindeki beherde ısıtılırken her 30 saniyede bir sıcaklık okunur. Beklenen gözlemler:

• Dondurucudan yeni çıkan buzun sıcaklığı 0 °C’ın altındadır (ör. −10 °C); ilk birkaç ölçümde sıcaklık hızla 0 °C’a yükselir.
• Buz erimeye başladığı andan son parçası eriyene kadar termometre 0 °C’ta sabit kalır; buz-su karışımı bu sürede ısı alır ama sıcaklığı değişmez.
• Buzun tamamı eridikten sonra suyun sıcaklığı yeniden düzenli olarak artar ve 50 °C’a ulaşınca deney bitirilir.
• 200 g buzda sıcaklığın 0 °C’ta sabit kaldığı süre, 100 g buzdakinin yaklaşık 2 katıdır.
• Bal mumu ısıtıldığında sıcaklığı yaklaşık 60–65 °C’a kadar yükselir, eriyene kadar bu civarda neredeyse sabit kalır, sonra yeniden artar. Eşit kütlede bal mumunun erime süresi buzunkinin yaklaşık yarısıdır. (Bal mumu saf bir madde olmadığı için tam sabit bir sıcaklık yerine dar bir aralıkta erir.)

7. Basamak – Çıkarımlar

1. Kütle: Aynı maddenin kütlesi arttıkça tamamen hâl değiştirmesi için gereken ısı (özdeş ısıtıcıda süre) doğru orantılı olarak artar.
2. Maddenin cinsi: Eşit kütleli farklı maddelerin tamamen erimesi için gereken ısı farklıdır; 1 g buzu eritmek için gereken ısı, 1 g bal mumunu eritmek için gerekenin yaklaşık 2 katıdır. Saf maddelerde hâl değişimi boyunca sıcaklık sabit kalır.

8. Basamak – Sıcaklık-zaman grafikleri

Aşağıdaki grafikler, ısıtıcıların her saniye yaklaşık 400 J ısı verdiği ve tüm ısının maddeye aktarıldığı varsayılarak çizilmiş temsilî grafiklerdir (buz −10 °C’tan, bal mumu 20 °C’tan başlıyor). Gerçek deneyde ısı kayıpları nedeniyle süreler daha uzun olur; ancak grafiklerin biçimi aynıdır.

• 100 g buz: Kısa bir yükselişten sonra yaklaşık 85 s boyunca 0 °C’ta yatay bölüm, ardından 50 °C’a kadar doğrusal artış.
• 200 g buz: Yatay bölüm yaklaşık 2 kat uzundur (≈ 165 s); eğimli bölümler daha yatıktır, çünkü ısı sığası 2 kat büyüktür.
• 100 g ve 200 g bal mumu: Erime civarındaki (≈ 62 °C) yatay bölümler, eşit kütleli buzunkinin yaklaşık yarısı kadardır; 200 g’ın yatay bölümü 100 g’ınkinin 2 katıdır.

← Sayfa 228 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 230 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.