9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 230
9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 230 3. Etkinlik (9–11. basamaklar) ve Değerlendirme 1. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
9. Basamak
| Büyüklükler Arası İlişkiler | Açıklama |
|---|---|
| Tamamen hâl değiştirmesi için gereken ısının maddenin kütlesiyle ilişkisi | Grafiklerde 200 g buzun (ve bal mumunun) sıcaklığının sabit kaldığı yatay bölüm, 100 g’ınkinin yaklaşık 2 katı uzunluktadır. Özdeş ısıtıcılarda süre ısıyla orantılı olduğundan gereken ısı kütleyle doğru orantılıdır. |
| Tamamen hâl değiştirmesi için gereken ısının maddenin cinsiyle ilişkisi | Eşit kütleli buz ve bal mumunun erime süreleri (yatay bölüm uzunlukları) farklıdır; buzunki yaklaşık 2 katıdır. Gereken ısı maddenin cinsine bağlıdır; bunu hâl değişim ısısı (L) belirler. |
Matematiksel Model: Q = m · L (Q: gereken ısı, J; m: kütle, kg; L: hâl değişim ısısı, J/kg)
10. Basamak
| Bilgi | Deneyden Beklenen Sonuç | Matematiksel Modelle Ulaşılan Sonuç |
|---|---|---|
| Buzun 1 g’ını eritmek için yaklaşık 334 J gerekir. | 200 g buz için gereken ısı, 100 g buz için gerekenin 2 katıdır. | Q100 = 100 · 334 = 33 400 J; Q200 = 200 · 334 = 66 800 J. Oran 2; beklenen sonuç doğrulanır. |
| Bal mumunun 1 g’ını eritmek için yaklaşık 168 J gerekir. | 200 g bal mumu için gereken ısı, 100 g için gerekenin 2 katıdır. | Q100 = 100 · 168 = 16 800 J; Q200 = 200 · 168 = 33 600 J. Oran 2. |
| 1 g buzu eritecek ısıyla yaklaşık 2 g bal mumu eritilebilir. | 100 g buzu eriten ısıyla 200 g bal mumunun tamamı eritilebilir. | 100 g buz: 33 400 J; 200 g bal mumu: 33 600 J. Değerler yaklaşık eşittir; sonuç doğrulanır. |
11. Basamak
Örnek cevap: Deneyde ölçülen süreler, modelin öngördüğü oranlara yakın çıkmakla birlikte tam olarak eşit olmayabilir. Farklılığın nedenleri: ısının bir kısmının beherglasa ve çevredeki havaya aktarılması (ısı kaybı), ısıtıcıların tam olarak özdeş olmaması, buzun başlangıçta 0 °C’ın altında olması, karıştırma yapılmadığında sıcaklığın her yerde aynı olmaması, termometre okuma hataları ve bal mumunun saf bir madde olmaması (belirli bir sıcaklık yerine bir sıcaklık aralığında erimesi).
Değerlendirme
1. Soru
Patenin bıçağı çok ince olduğu için patencinin ağırlığı buza çok küçük bir alanda etki eder ve buza uygulanan basınç çok büyük olur. Buz, eriyince hacmi azalan bir maddedir; bu tür maddelerde basınç arttıkça erime sıcaklığı düşer. Erime sıcaklığı buzun o anki sıcaklığının altına inen bölgedeki buz erir. Bıçak geçtikten sonra basınç ortadan kalkar, erime sıcaklığı yeniden yükselir ve oluşan su tekrar donar. Ayrıca bıçak ile buz arasındaki sürtünmenin oluşturduğu ısı da erimeye katkı sağlar.
← Sayfa 229 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 231 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.