9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 43
9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 43 Okuma Sonrası (Picasso’nun Hatları) – Söz Varlığımız 2–3 ve Metnimizi Anlayalım 1–3. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Söz Varlığımız
2. Soru
| Metindeki yazım | Güncel yazım (TDK) |
|---|---|
| İslâm | İslam |
| İslâmî | İslami |
| hal (halde) | hâl (hâlde) |
| hattâ | hatta |
Farklılığın gerekçesi: Deneme 1979’da yazılmıştır ve o dönemin yazım alışkanlıklarını yansıtır. Eskiden Arapça ve Farsça kökenli kelimelerdeki uzun ünlüleri göstermek için düzeltme işareti (^) yaygın olarak kullanılırdı (İslâm, İslâmî, hattâ). Günümüzde ise düzeltme işareti uzunluk göstermek için kullanılmaz; bu yüzden İslam, İslami, hatta yazılır. Buna karşılık “hâl” kelimesinde işaret korunur, çünkü düzeltme işareti burada “durum” anlamındaki hâl ile “sebze meyve satılan yer” anlamındaki hal kelimesini birbirinden ayırır. Metin, aslına sadık kalınarak verildiği için eski yazımlar korunmuştur.
3. Soru
- “Sonunda da, …”: TDK’nin virgül kurallarında cümle başındaki “sonunda da” gibi zarf ifadelerinden sonra virgül kullanılmasını gerektiren bir kural yoktur (virgül, cümle başındaki “evet, hayır, peki, tamam” gibi kelimelerden sonra konur). Bu nedenle buradaki virgül TDK kurallarıyla örtüşmez; yazarın vurgu ve duraklama tercihini yansıtır.
- “Picasso, …”: Özneden sonra konan virgül, TDK’nin “cümlede yüklemden uzaklaşmış ögeleri (özneyi) belirtmek için virgül kullanılır” kuralına uygundur. “seçerken,” sonrasındaki virgül ise zarf-fiilden sonra anlamı güçlendirmek amacıyla kullanılmıştır. “kendi resim kültürünün, resim geleneğinin” arasındaki virgül eş görevli kelime gruplarını ayırır; bu kullanımlar kurala uygundur.
- “O malzeme, aynı zamanda, … yani …”: “aynı zamanda” ara söz olarak iki virgül arasına alınmıştır; “yani”den önceki virgül açıklama yapılan kısmı ayırır; “soyutlanırsa,” sonrasındaki virgül ise şart bildiren yan cümleyi temel cümleden ayırarak okumayı kolaylaştırır. Bu kullanımlar TDK kurallarıyla uyumludur.
Sonuç: Metindeki virgüllerin çoğu TDK kurallarına uygundur; “Sonunda da” ifadesinden sonraki virgül ise kurallardan çok yazarın üslubuna bağlı bir tercihtir.
Metnimizi Anlayalım
1. Soru
Denemeye göre Picasso, hat sanatını yalnızca bir malzeme olarak kullanmıştır. Resimlerinde İslami hatlara benzeyen biçimler bulunsa da Picasso’nun İslami bir niyeti yoktur. Hatları kendi kültürünün ve resim geleneğinin bakış açısıyla yeniden yorumlamış, kendine özgü bir amaç için kullanmıştır. Bu nedenle bu resimler İslam sanatının değil, Batı kültürünün bir yansımasıdır.
2. Soru
Örnek cevap: Geleneğin sanat eserlerinde yalnızca dış biçimiyle, bir süs ya da malzeme olarak kullanılması yeterli değildir. Sanatçı, geleneği oluşturan ruhu, değerleri ve dünya görüşünü kavramalı, bunu kendi eserine özümseyerek yansıtmalıdır. Aksi hâlde eser geleneğe benzese bile onun özünü taşımaz; ruhsuz bir taklit olarak kalır. Bence gelenek, kökleri anlaşılarak ve günümüzün duyarlılığıyla yeniden yorumlanarak kullanılmalıdır.
3. Soru
Bu cümle güzel sanatların şu özelliklerini vurgular:
- Sanat eseri özneldir; sanatçı malzemeyi kendi bakış açısıyla yorumlar.
- Sanatçı, içinde yetiştiği kültürden etkilenir; eseri o kültürün izlerini taşır.
- Sanat, var olanı kopyalamak değil, yeniden yaratmak ve anlamlandırmaktır (yaratıcılık ve özgünlük).
← Sayfa 42 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 44 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.