11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 371

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 371 23. Alıştırma (gökkuşağı ve prizma sistemi) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Not: Sayfanın alt kısmındaki prizma soruları, kitapta örnek cevabıyla birlikte verilmiştir.

23. Alıştırma

a) Güneş ışığının yağmur damlasındaki yolu

• 1. kırılma (giriş): Beyaz Güneş ışığı damlanın üst kısmından girerken normale (damla merkezinden geçen doğruya) yaklaşarak kırılır. Su, mor ışığı kırmızıdan daha çok kırdığı için ışık burada renklerine ayrılmaya başlar.
• İç yansıma: Renkli ışınlar damlanın arka yüzeyine ulaşır ve oradan yansıyarak damlanın alt kısmına yönelir. (İkinci, daha soluk gökkuşağında ışık damla içinde iki kez yansır; bu yüzden renk sırası ters döner.)
• 2. kırılma (çıkış): Işınlar damladan havaya çıkarken normalden uzaklaşarak yeniden kırılır; renkler arasındaki açı farkı daha da artar. Kırmızı ışın gelen ışığa göre yaklaşık 42°, mor ışın yaklaşık 40° açıyla geri döner.

Çizimde: Damlayı bir daire olarak çizin, soldan gelen beyaz ışını üst-sol bölgeden içeri kırın, içeride kırmızı ve mor ışınları ayrı ayrı arka yüzeye götürün, yansıtıp alt bölgeden gözlemciye doğru (geliş yönünün tersine, aşağı doğru) çıkarın.

b) Renkleri yeniden birleştiren prizma sistemi

Aynı maddeden yapılmış iki özdeş prizma kullanılır. Birinci prizma beyaz ışığı renklerine ayırır. İkinci prizma, birinciye göre ters çevrilmiş (tepe açısı aşağı bakacak) şekilde hemen arkasına yerleştirilir. İkinci prizma her rengi birincinin saptırdığı kadar ters yönde saptırdığı için renkler yeniden üst üste gelir ve prizmadan beyaz ışık çıkar. Çıkan ışın, gelen ışına paraleldir. Gerekirse renkli ışınları önce bir yakınsak mercekle tek noktada toplayıp ikinci prizmaya göndermek de birleşmeyi kolaylaştırır.

← Sayfa 368 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 372 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.