11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 284 2. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 13 ve 14. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
13. Soru
Pilin (+) kutbu üstte olduğundan akım üst telden sola, sol kenardan aşağı ve L uzunluğundaki çubuk boyunca soldan sağa akar. Çubuğa etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü F = B·i·L’dir.
a) D1, D2 ve D3
- Manyetik alan yokken kuvvetölçer yalnızca ağırlığı gösterir: D1 = m·g
- Alan sayfadan içeri yönde iken sağ el kuralına göre soldan sağa akım taşıyan çubuğa yukarı yönde kuvvet etki eder: D2 = m·g − B·i·L
- Alan sayfadan dışarı yönde iken kuvvet aşağı yöndedir: D3 = m·g + B·i·L
Karşılaştırma: D3 > D1 > D2
b) Kuvvetölçerin sıfır gösterdiği durum
Okunan değerin sıfır olması için manyetik kuvvet yukarı yönde olmalı ve ağırlığı dengelemelidir (alan sayfadan içeri yönde): B·i·L = m·g ⇒ i = m·g / (B·L)
c) AC kaynağı kullanılırsa
Alternatif akımın yönü ve büyüklüğü sürekli değişir. Bu nedenle çubuğa etki eden manyetik kuvvet bir yukarı bir aşağı yönelir ve büyüklüğü sıfır ile B·imaks·L arasında değişir. Kuvvetölçerdeki değer m·g − B·imaks·L ile m·g + B·imaks·L arasında salınır; sabit bir D2 değeri okunamaz. Şebeke frekansı (50 Hz) yüksek olduğundan kuvvetölçerin göstergesi bu hızlı değişimi izleyemez; çubuk titreşir ve gösterge ortalama olarak yaklaşık m·g değerini gösterir.
14. Soru
Tel çerçeveye etki eden döndürme etkisi, kenarlara etki eden F = B·i·L kuvvetleriyle ve sarım sayısıyla artar. Akım da i = V/R olduğundan gerilimle artar, telin direnciyle azalır.
| Nicelik | Yapılacak değişiklik |
|---|---|
| Tel çerçevedeki sarım sayısı | Artırılmalı (kuvvet etkisi sarım sayısıyla katlanır). |
| Manyetik alanın büyüklüğü | Artırılmalı (daha güçlü mıknatıs). |
| Üretecin potansiyel farkı | Artırılmalı (akım artar). |
| Kuvvetin uygulandığı telin uzunluğu | Artırılmalı (F = B·i·L). |
| Telin öz direnci | Azaltılmalı (direnç azalınca akım artar). |
← Sayfa 283 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 285 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.