11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 283 2. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 12. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
12. Soru
a) Makaranın içindeki manyetik alanın yönü
Akım sol uçtaki telden makaraya girip sağ uçtaki telden çıkmaktadır. Şekildeki sarımlarda akım, makaranın önünde (bize bakan yüzde) yukarıdan aşağı doğru akar. Sağ el kuralına göre dört parmak sarımlardaki akım yönünde kıvrıldığında başparmak sağı gösterir. Bu nedenle makaranın içindeki düzgün manyetik alan +x yönündedir (makara ekseni boyunca, K’den M’ye doğru). Alanın büyüklüğü kitaptaki modelle B = 4 · K · π · i · N / L’dir (L: makaranın uzunluğu; aşağıda bu ifade μ0 · (N/ℓ) · i biçiminde de yazılmıştır, çünkü 4 · π · K = μ0).
b) Yüklere etki eden manyetik kuvvet
Makara içindeki alan B = μ0·(N/ℓ)·i büyüklüğündedir. Kuvvet F = q·ϑ·B·sinα ile bulunur (α: hız ile alan arasındaki açı).
| Yük | Manyetik kuvvetin büyüklüğü | Manyetik kuvvetin yönü |
|---|---|---|
| K (+q, +x yönünde) | F = 0 (hız alana paralel, sin0° = 0) | Kuvvet yoktur. |
| L (+q, +y yönünde) | F = q·ϑ·μ0·(N/ℓ)·i | −z (sayfa düzleminden içeri) |
| M (−q, +y yönünde) | F = q·ϑ·μ0·(N/ℓ)·i | +z (sayfa düzleminden dışarı) |
L ve M aynı yönde aynı süratle hareket ettiği hâlde yüklerinin işaretleri zıt olduğu için kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.
c) L yüküne etki eden kuvvetin değişimi
| İşlem | N/ℓ azalırsa | i artarsa | i’nin yönü değişirse | B artarsa | ϑ artarsa |
|---|---|---|---|---|---|
| Kuvvetin büyüklüğü | Azalır | Artar | Değişmez | Artar | Artar |
Akımın yönü değişince alanın ve kuvvetin yalnızca yönü ters döner, büyüklüğü aynı kalır.
← Sayfa 282 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 284 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.