11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 143
11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 143 Karşılaştıralım (2-4. sorular) ve Sıra Sizde çalışmalarının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Soru – Atışma dili ile günlük dil (T diyagramı)
| Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|
| Her ikisinde de halkın konuştuğu sade Türkçe kullanılır. | Atışma dili ölçülü ve uyaklıdır; günlük dil serbesttir. |
| Deyimler, atasözleri ve mahallî söyleyişler her ikisinde de yer alır. | Atışmada benzetme, cinas, mübalağa gibi söz sanatları bilinçli ve yoğun kullanılır. |
| Karşılıklı konuşma (diyalog) biçimindedir; takılma ve şaka içerir. | Atışma saz eşliğinde, belli bir ezgiyle ve gelenek kurallarına (ayak, mahlas, sıra) göre söylenir. |
| Anında, düşünülerek ama hazırlıksız üretilir. | Atışmanın estetik bir amacı vardır; günlük dil daha çok anlaşmayı amaçlar. |
3. Soru – Âşıkların dili kullanmasıyla ilgili çıkarımlar
Örnek cevap: Âşıklar halkın dilini kullanır ama onu sanatın kurallarıyla işleyerek güzelleştirir. Kelimeleri hem ses hem anlam yönünden ustalıkla seçer, sınırlı bir sürede ölçüye ve uyağa uygun dizeler kurar. Bu, Türkçenin söyleyiş zenginliğini ve esnekliğini gösterir; âşıkları dilin yaşayan ustaları yapar.
4. Soru – Münacaat şiirinin dili ile âşıkların dili
- Benzerlik: Her ikisinde de Allah’a yakarış (münacaat) teması işlenebilir; Türkçenin günlük kelimeleri (su, odun, ocak, yürek) kullanılır.
- Farklılıklar: Münacaat şiiri modern bir şiirdir; serbest ölçüyle yazılmış, uyak düzeni yoktur. İmgeler yoğun, anlatım kapalı ve çok katmanlıdır; okuru düşündürmeyi amaçlar. Âşık şiiri ise hece ölçüsü ve düzenli uyaklarla, açık ve anlaşılır bir dille, saz eşliğinde ve çoğu zaman doğaçlama söylenir; dinleyiciye doğrudan seslenir.
Sıra Sizde – Beğeni ölçütleri
1. Örnek ölçütler: Söz varlığının zenginliği, temanın ilgi çekiciliği, mizah, söyleyicinin ses ve beden dili, hazırcevaplık, saz ile söz uyumu.
2. Gerekçe (örnek): Atışma hem söz hem de icra sanatı olduğu için yalnız sözlerin değil, söyleyişin ve âşıkların sahnedeki etkileşiminin de değerlendirilmesi gerekir.
3. Beğenilen bölüm, dinlenen / izlenen atışmaya göre belirlenip sınıfta paylaşılır.
← Sayfa 142 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 144 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.