11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 185
11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 185 5. Etkinlik 8-9. basamaklar ve Değerlendirme 1-3. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
8. ve 9. Basamaklar – Modellerin Karşılaştırılması
Örnek karşılaştırma:
| Ölçüt | Grubun modeli (hortum-sünger maketi) | Bilimsel model (Starling hipotezi) |
|---|---|---|
| Benzerlikler | İkisinde de sıvı atardamar ucunda dokuya çıkar, toplardamar ucunda geri döner; fazla sıvı lenf yoluyla toplanır. | |
| Farklılıklar | Basınç değerleri sayısal olarak gösterilmez; protein ve ozmotik basınç somut değildir. | Kan basıncı ve ozmotik basıncın mmHg cinsinden değerleri ve net basınç farkı hesaplanır; plazma proteinlerinin etkisi açıklanır. |
Bilimsel modele en yakın model, iki zıt basıncı ve bunların kılcal boyunca değişimini gösteren modeldir. Model bu basınçları göstermiyorsa okla, sayılarla ve renk tonlarıyla güncellenmelidir.
Değerlendirme
1. Soru
Net basınç = kan basıncı − ozmotik basınç = 15 − 25 = −10 mmHg. Ozmotik basınç daha büyük olduğu için sıvı doku sıvısından kılcal damara doğru hareket eder (geri emilim). Bu sayede atardamar ucunda dokuya geçen sıvının büyük kısmı kana geri döner; doku sıvısının birikmesi (ödem) önlenir, kan hacmi ve kan basıncı korunur. Ayrıca CO2 ve metabolik atıklar kana alınarak uzaklaştırılır.
2. Soru
Albümin gibi plazma proteinleri azalınca kanın ozmotik basıncı düşer. Toplardamar ucunda sıvıyı damara geri çeken kuvvet zayıflar; dokuya çıkan sıvı geri dönemez ve doku aralıklarında birikir. Sonuçta ödem (şişlik) oluşur; karın boşluğunda sıvı toplanabilir, kan hacmi ve kan basıncı da azalabilir. Bu durum karaciğer hastalıklarında, ağır protein eksikliğinde veya böbrekten protein kaybında görülebilir.
3. Soru
Uzun süre ayakta kalındığında yer çekimi nedeniyle kan bacaklarda ve ayaklarda toplanır, buradaki toplardamarlarda ve kılcal damarlarda kan basıncı (hidrostatik basınç) artar. Starling hipotezine göre kan basıncı ozmotik basınçtan büyük olduğu sürece sıvı damardan dokuya geçer. Kılcalın toplardamar ucunda da basınç yüksek kaldığı için sıvının geri emilimi azalır; lenf sistemi fazla sıvıyı yeterince toplayamaz. Doku sıvısı birikir ve ayak bileklerinde ödem oluşur. Yürümek ve bacak kaslarının çalışması toplardamarlardaki kanı yukarı ittiği için bu ödemi azaltır.
← Sayfa 184 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 189 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.