11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 184

11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 184 5. Etkinlik (Starling Hipotezi ve Madde Taşınması ile İlgili Model Oluşturma) için yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

5. Etkinlik

Araştırma soruları için kısa bilgiler

• Kalp: Dört odacıklıdır (iki kulakçık, iki karıncık). Sağ taraf kirli kanı akciğerlere, sol taraf temiz kanı vücuda gönderir; kapakçıklar kanın geri dönmesini önler. Kalp kası kalın ve dayanıklıdır, sol karıncık duvarı en kalın bölümdür.
• Damarlar: Atardamarlar kalın ve esnek duvarlıdır, kanı kalpten uzaklaştırır; toplardamarlar ince duvarlı ve kapakçıklıdır, kanı kalbe getirir; kılcal damarlar tek katlı epitelden oluşur, madde alışverişi burada olur.
• Lenf sistemi: Lenf kılcalları, lenf toplardamarları, lenf düğümleri ve lenf sıvısından oluşur; dokuda biriken sıvıyı kana geri kazandırır.
• Kan basıncı: Kalbin kasılmasıyla kanın damar duvarına uyguladığı kuvvettir; kalp debisi, damar çapı ve kan hacmine bağlıdır.
• Starling hipotezi: Kılcal damarda madde alışverişi kan basıncı ile kan proteinlerinin oluşturduğu ozmotik basıncın dengesine bağlıdır. Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan büyük olduğu için su, O₂, glikoz gibi maddeler doku sıvısına geçer. Toplardamar ucunda kan basıncı düştüğü için ozmotik basınç baskın gelir; su, CO₂ ve atıklar kana geri döner. Geri dönmeyen sıvı lenf sistemiyle toplanır.
• Homeostaziye etkisi: Dolaşım sistemi gaz değişimini, besin ve atık taşınmasını, sıvı-elektrolit dengesini, vücut ısısının dağılmasını, pH düzenlenmesini ve bağışıklık hücrelerinin taşınmasını sağlar.

Model önerisi (2-6. basamaklar)

Kalın bir hortum (atardamar) → delikli ince bir hortum (kılcal damar) → kalın bir hortum (toplardamar) şeklinde bir maket kurulabilir. Kılcal hortumun başında delikler büyük ve su dışarı fışkırıyor (kan basıncı yüksek), sonunda ise hortum dışındaki süngerden su geri emiliyor (ozmotik basınç baskın) olarak gösterilebilir. Kılcalın etrafındaki sünger doku sıvısını, sünger altındaki ayrı küçük hortum lenf damarını temsil eder. Renkli boncuklarla O₂ ve besinlerin dokuya, farklı renkteki boncuklarla CO₂ ve atıkların kana geçişi gösterilebilir.

Modeller tablosu ve karşılaştırma (7-9. basamaklar) Sayfa 185‘tedir.

← Sayfa 183 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 185 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.