10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 115
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 115 Söz Varlığımız etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Kelimelerin şiirdeki anlamları ve farklı anlamlarda kullanımları
| Kelime | Şiirdeki anlamı | Farklı anlamda cümle |
|---|---|---|
| mil | Eskiden kör etmek için göze çekilen kızgın metal çubuk (gözüne mil çekilmiş: kör edilmiş) | Şehir merkezine daha on mil yolumuz var. (uzunluk ölçüsü) / Arabanın tekerlek mili kırılmış. (dönen parçaları taşıyan çubuk) |
| kara | Siyah, karanlık; mecazen kederli, umutsuz (kara gökler, kara sevda) | Gemi üç gün sonra karaya ulaştı. (deniz olmayan yer, toprak) |
| can | Hayat, ruh (can vermek: ölmek) | Kardeşim çok can bir insandır. (sevimli, cana yakın) / Köyde yalnızca on beş can kalmış. (kişi, nüfus) |
| tâk | Kemer biçiminde yapılmış yapı; zafer kazanılınca yapılan anıtsal kemer (zafer tâkı) | Kapıyı tak tak çaldı. (yansıma ses: “tak”) / Bu küpeyi bayramda takacağım. (“takmak” fiili) |
| kollamak | Gözetlemek, fırsat beklemek | Abim beni kalabalıkta hep kollar. (korumak, gözetmek) |
| sel | Gür ve hızlı akan su; mecazen çok sayıda, akın akın (sel gibi fenerler) | Dün akşam yağan yağmur sele yol açtı. (taşkın) |
| kemer | Yay biçiminde yapılmış yapı bölümü (taş kemerler) | Pantolonuma yeni bir kemer aldım. (bele takılan kayış) |
2. a) Şiirdeki imgeler
- Kimsesiz sokak ve yolun ucunda bekleyen hayal
- Kül rengi bulutlarla kapanan kara gökler, bacaları kollayan yıldırımlar
- Uyanık iki yoldaş: şair ve serseri kaldırımlar
- İçte damla damla biriken korku
- Sokak başlarını kesmiş devler, gözüne mil çekilmiş âmâ gibi evler
- Çilekeş yalnızların annesi olan kaldırımlar, kaldırımların emzirdiği çocuk
- Sel gibi akan fenerler, gölgeden taş kemerler
- Islak bir yorgan gibi bürünülen karanlık
- Kaldırımların kara sevdalı eşi
2. b) İmgelerin kullanılma amaçları
Cevap: Şair bu imgelerle gece sokağının ürpertici havasını okurun gözünde canlandırmak, soyut olan yalnızlık ve korku duygularını somutlaştırmak ve kendi iç dünyasını sokak, ev, kaldırım gibi dış varlıklar üzerinden yansıtmak ister. İmgeler doğrudan söylenemeyen duyguları sezdirerek şiire derinlik ve estetik değer kazandırır.
2. c) Şairin duygu durumu
Cevap: İmgeler, şairin derin bir yalnızlık, tedirginlik, korku ve karamsarlık içinde olduğunu gösterir. Şair insanlardan ve gündüzden kaçmakta, karanlığa ve kaldırımlara sığınmaktadır. Kaldırımları anne, yoldaş ve eş gibi görmesi, insanlar arasında bulamadığı yakınlığı onlarda aradığını ortaya koyar.
3. Kelimelerle yeniden yazılmış dörtlük (örnek)
Sis inmiş sokaklara, kaldırımlar uykuda;
Bir saat çalar uzak, musiki gibi ağır.
İçimde bir fırtına, kopmuş da ıssız yolda;
Kaldırımlar dinliyor, içimde yanan bir sır.
Dörtlük, şiirdeki gibi 14’lü hece ölçüsüyle ve abab kafiye düzeniyle yazılmıştır. “Sis” belirsizliği, “saat” geçmeyen zamanı, “musiki” ağır bir hüznü, “fırtına” ise şairin iç dünyasındaki kargaşayı simgeleyen imgeler olarak kullanılmıştır.
← Sayfa 113 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 116 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.