10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 99
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 99 1. Etkinlik (Ekosistemin Cansız ve Canlı Bileşenleri) için örnek cevaplar ve yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Etkinlik: Ekosistemin Cansız ve Canlı Bileşenleri
1–2. Basamaklar: Örnek gözlem formu (okul bahçesi)
| Bölüm | Gözlem sonuçları | Yorumlar |
|---|---|---|
| Cansız bileşenler | Güneş ışığı, hava sıcaklığı, toprak, taşlar, yağmur suyu, rüzgâr, nem | Güneş alan bölgede çimler daha gür, gölgede seyrek; nemli toprakta canlı sayısı fazla. |
| Canlı bileşenler | Ağaçlar, çimler, otlar (üretici); karınca, arı, kelebek, serçe, kedi (tüketici); yosun, mantar, solucan, toprak bakterileri (ayrıştırıcı ve toprak canlıları) | Arılar çiçeklerin, kuşlar ağaçlardaki böceklerin çevresinde toplanıyor. |
3. Basamak: Cansız ve canlı bileşenler arasındaki ilişkiler
Örnek cevap: Bitkiler ışık, su, CO2 ve topraktaki mineralleri kullanarak fotosentez yapar ve diğer canlılara besin ve oksijen sağlar. Sıcaklık ve nem, böceklerin ve kuşların etkinliğini belirler; soğuk havalarda böcekler azalır. Solucanlar ve ayrıştırıcılar dökülen yaprakları parçalayarak toprağa mineral kazandırır, toprağı havalandırır. Ağaçların gölgesi ise toprağın nemini ve sıcaklığını değiştirerek altındaki canlıları etkiler.
5. Basamak: Bir bileşen ortadan kalkarsa ne olur?
Örnek cevap: Örneğin arılar ortadan kalkarsa çiçekli bitkiler tozlaşamaz, meyve ve tohum oluşumu azalır; bu bitkilerle beslenen canlılar da besin bulamaz. Ayrıştırıcılar yok olursa ölü canlılar birikir, mineraller toprağa dönmez ve bitkiler gelişemez. Ekosistemler birbirine bağlı olduğundan bir ekosistemdeki değişim göçmen kuşlar, akarsular ve rüzgârla taşınan maddeler yoluyla diğer ekosistemleri de etkiler.
6. Basamak: Bileşenler arasındaki etkileşimin ekosistemin işleyişine etkisi
Cevap: Ekosistemin canlı ve cansız bileşenleri besin zincirleri ve madde döngüleriyle birbirine bağlıdır. Enerji üreticilerle ekosisteme girer ve tüketicilere aktarılır; maddeler ise ayrıştırıcılar sayesinde yeniden cansız çevreye döner. Bu etkileşimler sürdüğü sürece ekosistem dengede kalır; bileşenlerden biri bozulduğunda zincirleme etkilerle tüm ekosistem değişir.
7. Basamak: Zihin haritası önerisi
Ortaya “Ekosistem” yazın. Bir kola “Cansız bileşenler” (ışık, sıcaklık, su, toprak, pH, iklim), diğer kola “Canlı bileşenler” (üretici, tüketici, ayrıştırıcı) yerleştirin. İki kol arasında “fotosentez”, “madde döngüleri”, “besin zinciri”, “ayrıştırma” gibi ilişki oklarını çizin ve her birine gözleminizden bir örnek ekleyin.
← Sayfa 98 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 104 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.