10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 166

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 166 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Soru – Şemadaki sorular

Destanın teması nedir? İnsan-doğa ilişkisinin destana etkisi

Destanın teması kahramanlık ve bir milletin birlik içinde büyük bir devlet kurmasıdır. Oğuz Kağan’ın gergedanla savaşı, nehri geçme ve karlı dağlarda kaybolan atı bulma gibi olaylar doğa ile mücadeleyi gösterir. Bozkırda doğaya karşı ayakta kalma çabası, kahramanın gücünü ve milletin dayanıklılığını öne çıkararak destanın oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Konu günümüzde önemini koruyor mu?

Örnek cevap: Evet. Milletin bağımsızlığı, birlik ve beraberlik, halkı koruyan adil yönetici ihtiyacı her dönemde önemlidir. Bu nedenle destanın konusu bugün de değerini korumaktadır.

Temayı destekleyen kavram ve değerler

Cesaret, kahramanlık, vatanseverlik, adalet, sadakat, dayanışma, birlik, vefa, liderlik. Bu değerler bugün millî bayramlarda, şehitlerimizi anmada, afetlerde gösterilen yardımlaşmada ve ülke savunmasında karşımıza çıkar.

Destanın ortaya çıktığı dönem hakkındaki çıkarımlar

Destan, Türklerin göçebe ve bozkır hayatı yaşadığı, at ve avcılığın önemli olduğu, boylar hâlinde örgütlenildiği, Gök Tanrı inancının yaygın olduğu ve savaşların sık yaşandığı bir dönemde ortaya çıkmıştır.

Hangi iletişim araçlarıyla anlatmak isterdiniz?

Örnek cevap: Animasyon film, dizi, çizgi roman, sesli kitap, podcast veya bilgisayar oyunu ile anlatmak isterdim. Bu araçlar özellikle gençlere ulaşmayı kolaylaştırır.

Destan neden geniş bir coğrafyada biliniyor?

Oğuz Kağan bütün Oğuz boylarının ortak atası kabul edilir; Türkler tarih boyunca geniş bir alana yayılmış ve bu anlatıyı gittikleri yerlere taşımıştır. Destanın ortak değerleri anlatması ve sözlü gelenekle kuşaktan kuşağa aktarılması da bunda etkilidir.

2. Soru

a) Koşul ve varsayım ifadeleriyle yeniden yazma

Örnek cevap (gergedan bölümü): Eğer Oğuz o ormana gitmeseydi gergedan halka zarar vermeye devam edecekti. Diyelim ki geyik ve ayı tuzağı işe yaramasaydı Oğuz başka bir yol bulmak zorunda kalırdı. Gergedanı tam karşısında görünce kalkanını kaldırırsa saldırıdan korunacağını biliyordu. Kargısını zamanında vurmasaydı belki de yurdu kurtaramazdı.

b) Koşul ve varsayım ifadelerinin metne etkisi

“-sa/-se, eğer, diyelim ki, -saydı” gibi ifadeler olaylara ihtimal ve olasılık katar; okuyucuyu “ya öyle olmasaydı?” diye düşünmeye yöneltir. Böylece metin daha çok merak uyandırır, olayların sonuçları ve kahramanın kararlarının önemi daha belirgin hâle gelir. Ancak destanın kesin ve kararlı anlatımı biraz yumuşar.

← Sayfa 165 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 167 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.