10. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 140 Düşünelim ve Keşfedelim bölümlerindeki ordu, hukuk ve toprak sistemiyle ilgili soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Düşünelim
Soru: Osman Bey’in Karacahisar’ın fethinden sonra atadığı görevliler hangi kurumsal yapıların oluşmaya başladığını gösterir?
- Subaşı atanması: Askerî ve güvenlik işlerini yürüten, yönetimi temsil eden bir görevlinin belirlenmesi yönetim ve askerî teşkilatın oluşmaya başladığını gösterir.
- Kadı atanması: Halkın kanun istemesi ve kadı tayin edilmesi, hukuk ve adalet teşkilatının kurulduğunu gösterir.
- Tımar (yurtluk) verilmesi: Fethedilen yerlerin alplara hizmet karşılığında verilmesi ve tımarın sebepsiz geri alınamayacağının bildirilmesi, toprak düzeninin (tımar sistemi) temellerinin atıldığını gösterir.
- Kanuna uyulmasının istenmesi, beyliğin kurallara dayalı bir devlet yapısına dönüştüğünü ortaya koyar.
Keşfedelim: Kavram Ağı ve Şema
| Şemadaki alan | Kavramlar |
|---|---|
| Ordu | gazi, kapıkulu, ulufe |
| Hukuk | ferman, kadı |
| Toprak | tahrir |
| Ordu ve Hukuk kesişimi | kazasker, devşirme, pençik |
| Ordu ve Toprak kesişimi | sipahi, cebelü |
| Hukuk ve Toprak kesişimi | tahrir (kadı gözetiminde yapılan sayım ve kayıt) |
| Üçünün kesişimi | tımar |
Bazı kavramlar birden fazla alana yerleştirilebilir; önemli olan gerekçeyi doğru açıklamaktır.
Kesişim alanlarına göre çıkarım: Osmanlı Devleti’nde ordu, hukuk ve toprak sistemleri birbirinden bağımsız değildir. Örneğin tımar sistemi, toprağın gelirini kanunlarla belirlenmiş kurallar çerçevesinde askerlere vererek hem tarımsal üretimi hem de savaşa hazır bir orduyu sağlar. Devşirme ve pençik gibi asker toplama yöntemleri kanunlara dayanır; kazasker hem askerî hem hukuki bir görevlidir. Bu üç sistem birbirini tamamlayarak devletin güçlü ve merkeziyetçi bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır.
← Sayfa 139 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 141 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.