10. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 118 tarihçilerin görüşlerinin güçlü ve zayıf yönleri ile tutarsızlıklar tablosunun cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Güçlü ve Zayıf Yönler
| Tarihçi | Güçlü yönleri | Zayıf yönleri |
|---|---|---|
| H. Adams Gibbons | Kuruluş meselesini bilimsel tartışmaya açan ilk kapsamlı çalışmalardandır. Balkan fetihlerinin planlı bir yerleşme amacı taşıdığını fark etmiştir. | Kendisinin de güvenilir bulmadığı menkıbelere dayanmıştır; Türklerin etnik yapısı ve Anadolu’daki yerleşme biçimi hakkında yeterli bilgisi yoktur. Notlarında kusurlu olduğunu kendisi de kabul etmiştir. |
| M. Fuat Köprülü | Kuruluşu Türk tarihinin genel çerçevesi ve Anadolu’nun siyasi, sosyal, ekonomik şartlarıyla birlikte ele almıştır. Hem eski kroniklerin mucizevi anlatımını hem de Gibbons’ın hatalarını eleştirmiştir. | Dönemle ilgili kaynakların az olması nedeniyle bazı görüşleri genel değerlendirmelere dayanmaktadır. |
| Paul Wittek | Kuruluş dönemine yakın kaynaklara (Ahmedî, 1337 kitabesi) dayanmıştır; gaza tezi uzun süre kabul görmüştür. | Kuruluşu büyük ölçüde tek bir nedene (gaza) bağlamış; ekonomik ve sosyal etkenleri ikinci planda bırakmıştır. Dayandığı eserlerin bir kısmı övgü amaçlı yazılmıştır. |
| Halil İnalcık | Osmanlı ve Bizans kaynaklarını karşılaştırmış, kuruluşu siyasi, askerî, dinî ve ekonomik etkenlerle çok yönlü açıklamıştır. Yeni kanıtlarla görüşlerini geliştirmiştir. | Kuruluş tarihi gibi bazı konularda (1302) yaygın kabulden (1299) farklı bir görüş benimsemiştir; menkıbelerin bir kısmını da kaynak olarak kullanmıştır. |
Tutarsızlıklar
- Kurucuların kimliği: Gibbons Osmanlıları yeni bir “ırk” ve Osman Bey’i başlangıçta Müslüman olmayan biri olarak gösterirken, Köprülü, Wittek ve İnalcık Osmanlıların Müslüman Türk olduğunu kabul eder.
- Kuruluşun temel nedeni: Wittek kuruluşu gaza geleneğine bağlarken, Köprülü Anadolu’nun genel şartlarını, İnalcık ise Moğol baskısı, Türkmen göçü, gaza ve ticaret gibi birçok etkeni birlikte öne çıkarır.
- Kuruluş tarihi: Kâtip Çelebi ve resmî Osmanlı kabulleri 1299’u (Karacahisar’da hutbe), İnalcık ise 1302’yi (Bafeus Savaşı) kuruluş tarihi olarak kabul eder.
- Kaynak kullanımı: Gibbons menkıbeleri kanıt olarak kullanırken eleştirmiş; Köprülü menkıbeye dayalı çıkarımları reddetmiştir.
← Sayfa 117 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 119 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.