10. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 113 Köprülü ve Wittek’in görüşleriyle ilgili soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Soru: M. Fuat Köprülü eski ve yeni Osmanlı tarihçilerini hangi açılardan eleştirmektedir?
- Eski Osmanlı tarihçilerini: Hanedanı övmek amacıyla Osmanlı padişahları için hayal ürünü soy ağaçları (silsilenameler) uydurmalarını ve devletin kuruluşunu bir mucize gibi gösterip doğaüstü sebeplerle açıklamalarını eleştirir.
- Yeni (modern) tarihçileri: Mucizeyi kabul etmeyen modern tarihçiliğin aynı anlayışı başka bir biçimde sürdürmesini eleştirir. Gibbons’ın Türklerin etnik yapısını ve Anadolu’daki yerleşme biçimini bilmeden “Osmanlı ırkı” gibi bir kavram ortaya atmasını ve kuruluşu XIII-XIV. yüzyıl Anadolu’sunun siyasi ve sosyal şartlarından koparıp dört yüz çadırlık bir aşirete bağlamasını yanlış bulur.
- Köprülü’ye göre kuruluş, Türk tarihinin genel çerçevesi içinde, Anadolu Selçukluları ve beyliklerin devamı olarak incelenmelidir.
Soru: Wittek “gaza tezi”ni hangi kaynağa dayandırmaktadır?
- Wittek, gaza tezini öncelikle Ahmedî’nin İskendername adlı eserine dayandırmıştır. Ahmedî, Osmanlıları komşu Hristiyanlara karşı mücadeleye kendini adamış gaziler topluluğunun bir parçası olarak gösterir.
- Ayrıca Bursa’nın fethinden sonra 1337’de bir cami inşası için yazılmış kitabeyi kanıt olarak kullanmıştır. Kitabede Osmanlı hükümdarı kendisini “gazi oğlu gazi” ve “gaziler sultanının oğlu” gibi unvanlarla anmıştır.
- Gerekçe: Kuruluş dönemine yakın zamanda yazılan bu kaynaklar, Osmanlıların kendilerini gazi olarak tanımladığını gösterdiği için Wittek bunları tezinin temel dayanağı yapmıştır.
← Sayfa 112 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 114 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.