Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları: Trafik İşaretleri

Ehliyet sınavı Trafik ve Çevre dersi Trafik İşaretleri konu anlatımı: işaretlere uyma önceliği, trafik görevlisinin işaretleri, ışıklı işaretlerin anlamları, tehlike uyarı, trafik tanzim ve bilgi levhaları ile yer işaretlemeleri. Levhalar şekil, renk ve anlam tablolarıyla anlatılmıştır.

SINAVDA NE ÇIKAR?
İşaretlere uyma önceliği (görevli – ışık – levha)sık sorulur
Görevlinin kol işaretlerisık sorulur
Sarı, yanıp sönen sarı ve kırmızı ışıksık sorulur
Levha grubunu şeklinden tanımasık sorulur
Tek tek levha anlamlarısık sorulur
Devamlı ve kesik yol çizgisizaman zaman
E-sınavda Trafik ve Çevre dersinden toplam 23 soru gelir; konu dağılımı her sınavda değişir. Levha soruları sınavda resimle sorulur; burada levhayı şekil ve rengiyle tarif ediyoruz.

01Trafik İşaretleri ve Uyma Önceliği

Trafik işaretleri; işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir. Karayolunu kullanan herkes bu işaretlere uymak zorundadır.

Aynı yerde birbiriyle çelişen işaretler olabilir: Örneğin kavşakta ışık yeşil yanarken görevli polis “dur” işareti verebilir. Bu durumda 2918 sayılı Kanun’un 47. maddesindeki sıralama uygulanır:

1. Trafik görevlisinin uyarı ve işaretleri
↓
2. Trafik ışıkları
↓
3. Levhalar, cihazlar ve yer işaretlemeleri
↓
4. Yönetmelikteki diğer kurallar
Üstteki her zaman alttakinden önce gelir.
!DİKKAT
  • Işık yeşil, görevli “dur” diyorsa durulur: görevlinin işareti önce gelir.
  • Kavşakta “Yol ver” levhası var ama trafik ışığı çalışıyorsa ışığa göre hareket edilir.
  • Işıklar arızalı veya kapalıysa levhalara, levha da yoksa genel geçiş hakkı kurallarına uyulur.
Reklam

02Trafik Görevlisinin İşaretleri

Görevli kişi trafiği kol hareketleri, ışık ve düdükle yönetir. Temel mantık: görevlinin önünden ve arkasından gelen yönler kapalı, sağ ve sol kollarının doğrultusundaki yönler açıktır.

Görevlinin hareketiAnlamı
Bir kolunu dik olarak yukarı kaldırmasıHerkes için DUR. Güvenle duramayacak kadar yaklaşmış olanlar ile kavşağa girmiş ve kavşak içinde olanlar hariç; onlar kavşağı boşaltır.
Kolunu veya kollarını yatay olarak yana uzatmasıKolların doğrultusunu kesen yönlerden (görevlinin önü ve arkası) gelenlere DUR; kol doğrultusundan gelenler ilerleyebilir.
Kollarını indirmesiÖnceki emri değiştirmez.
Kırmızı ışığı sallamasıIşığı yönelttiği doğrultudakiler için DUR.
Kısa düdükUyarma
Uzun düdükDUR emri
Kolunu yere paralel kaldırıp 45–90 derece arasında yavaşça sallamasıO yöndeki trafiği yavaşlatma
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Kavşakta görevli polis, iki kolunu yatay olarak yanlara açmış durumdadır. Polisin tam karşısından (yüzünün baktığı yönden) gelen sürücü ne yapmalıdır?

A) Kavşağa girip sola dönmelidir.

B) Hızını azaltarak düz geçmelidir.

C) Durmalıdır.

D) Yalnızca sağa dönebilir.

Kollar yatay açıkken kolların doğrultusundan gelenlere yol açıktır.

Polisin önü ve arkası kolların doğrultusunu keser; bu yönler kapalıdır.

Sonuç: Doğru cevap C. Karşıdan gelen sürücü durmalıdır.

03Işıklı İşaretler

Işıklı işaretlerin anlamları Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik’te (md. 9) tanımlanmıştır:

IşıkAnlamı
KırmızıYol trafiğe kapalıdır; mutlak duruş yapılır. Aksine işaret yoksa hiçbir yöne hareket edilemez.
Kırmızı ile birlikte sarıYol trafiğe açılmak üzeredir; bekleyen sürücüler harekete hazırlanır, ama yeşil yanmadan hareket etmez.
YeşilYol açıktır; durmadan geçilir. Dönülecekse kurallara uyularak dönüşe başlanır.
Yeşilden sonra sarıYol kapanmak üzeredir. Emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmışsa geçilir; değilse yaya geçidini işgal etmeden durulur.
Yanıp sönen sarıİkaz; o yer yavaş ve dikkatli geçilir (“Yol ver” levhası gibi).
Yanıp sönen kırmızı“DUR” levhası anlamındadır; durulur, yol açık görülünce hareket edilir.
Işıklı okDönüşleri düzenler; ok yönüne dönecek sürücü oklu ışığın yeşil yanmasını bekler.
Yaya figürlü yeşil / kırmızıYol yayalara açık / kapalıdır.
Işık sırası: kırmızı → kırmızı+sarı → yeşil → sarı → kırmızı.

Işıklar yanıyor olsa bile kavşaktaki trafik sizi kavşak içinde durmaya zorlayacaksa veya diğer yöndeki trafiği engelleyecekseniz kavşağa girmemeniz gerekir (Kanun md. 57).

04Levhaların Şekli ve Rengi

Trafik işaret levhaları beş gruba ayrılır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park (P) ve otoyol işaretleri. Grubu levhanın şeklinden tanımak, sembolü okumadan önce sürücüye ne yapacağını söyler.

Levha türüŞekil ve renkSürücüye mesajı
Tehlike uyarıTepesi yukarıda eşkenar üçgen, kırmızı kenarlı, beyaz zemin, siyah sembolİleride tehlike var: yavaşla, dikkat et
Yol verTepesi aşağıda üçgen, kırmızı kenarlı beyaz zeminKesiştiğin yoldaki trafiğe geçiş hakkı ver
DURSekizgen, kırmızı zemin, beyaz “DUR” yazısıMutlaka dur, yol açıksa geç
Yasaklama / kısıtlamaDaire, kırmızı çerçeve, beyaz zeminŞunu yapamazsın (ör. sola dönülmez, azami hız)
Girişi olmayan yolKırmızı daire, ortasında beyaz yatay bantBu yöne giremezsin
MecburiyetDaire, mavi zemin, beyaz sembolBunu yapmak zorundasın (ör. ileri mecburi yön)
Yasak sonuBeyaz daire üzerinde çapraz çizgi(ler)Önceki yasak bitti
AnayolKöşesi üstte kare (baklava), sarı zemin, beyaz kenarBulunduğun yol anayoldur
BilgiÇoğunlukla kare veya dikdörtgen, mavi zeminYol ve çevre hakkında bilgi
!DİKKAT
  • “Yol ver” ters üçgen ile “DUR” sekizgen, şekilleri farklı olsun diye özeldir: kar veya çamurla kaplansa bile şekilden tanınır.
  • Kırmızı çerçeveli daire = yasak, mavi daire = mecburiyet. Mavi daire içinde rakam varsa asgari hızdır; kırmızı çerçeveli dairede rakam azami hızdır.
  • Tehlike uyarı levhası bir şeyi yasaklamaz; sürücüyü uyarır.
Reklam

05Tehlike Uyarı ve Trafik Tanzim İşaretleri

Tehlike uyarı işaretleri, karayolu ve yakın çevresindeki tehlikeler hakkında uyarı yapar. Hepsi kırmızı kenarlı üçgendir; içindeki sembol tehlikenin türünü anlatır.

Üçgen içindeki sembolAnlamı
Sağa veya sola kıvrılan okSağa / sola tehlikeli viraj
Kayan araç ve tekerlek izleriKaygan yol
Yürüyen yayaYaya geçidi
İki çocuk figürüOkul geçidi
Kazı yapan işçiYolda çalışma
Bariyer (çit) şekliKontrollü (bariyerli) demiryolu geçidi
LokomotifKontrolsüz (bariyersiz) demiryolu geçidi
Kırmızı, sarı, yeşil üç daireIşıklı işaret cihazı var
İki yönü gösteren karşılıklı oklarİki yönlü trafik
Kalın düz yola yandan bağlanan ince yolTali yol kavşağı (sen anayoldasın)
Ünlem işaretiDiğer tehlikeler

Trafik tanzim işaretleri; trafik düzeni için uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildirir. Yol ver ve DUR levhaları da bu gruptadır.

Yasaklama ve kısıtlama (kırmızı çerçeve)
  • Taşıt trafiğine kapalı yol (boş beyaz daire)
  • Sağa / sola dönülmez, geri dönülmez
  • Öndeki taşıtı geçmek yasaktır
  • Azami hız sınırı (rakamlı)
  • Kamyon, motosiklet vb. giremez
  • Genişlik, yükseklik, ağırlık sınırı
Mecburiyet (mavi daire)
  • İleri, sağa, sola mecburi yön
  • Sağdan / soldan gidiniz
  • Ada etrafında dönünüz
  • Asgari hız sınırı (rakamlı)
  • Bisiklet yolu, yaya yolu

Duraklama ve park işaretleri de daire biçimindedir: mavi zemin üzerinde kırmızı çerçeve ve çizgi bulunur. Tek çizgi park yasağını, çapraz çizgi duraklama ve park yasağını gösterir; bu kuralların ayrıntısı “duraklama ve park” konusundadır.

ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Mavi zemin üzerinde beyaz renkle “40” yazan daire biçimli levhanın anlamı nedir?

A) Azami hız sınırı 40 km/s

B) 40 metre ileride kavşak var

C) Asgari hız sınırı 40 km/s

D) Hız sınırı sonu

Mavi zeminli daire mecburiyet bildirir; burada mecbur olunan şey en az 40 km/s ile gitmektir.

Azami hız levhası kırmızı çerçeveli beyaz dairedir; bu nedenle A yanlıştır.

Sonuç: Doğru cevap C.

06Bilgi İşaretleri ve Yer İşaretlemeleri

Bilgi işaretleri; yol, yakın çevre, yerleşim yerleri ve hizmet birimleri hakkında bilgi verir: anayol, anayol sonu, çıkmaz yol, tek yönlü yol, hastane, akaryakıt istasyonu, park yeri yönü, yerleşim yeri başlangıcı ve sonu gibi. Bu levhalar bir davranışı yasaklamaz ama kararı kolaylaştırır.

Yer işaretlemeleri (yol çizgileri)

Yol çizgileri taşıt yolunu şeritlere ayırır. Anlamları Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesinde verilmiştir:

ÇizgiAnlamı
Kesik yol çizgisiKurallara uyulmak şartıyla geçilebilir; şerit değiştirilebilir.
Devamlı yol çizgisiHiçbir sebeple soldaki şeride geçilemez, üzerinden gidilemez. Üç şeritli iki yönlü yollarda en sağdaki şeride geçmek bunun istisnasıdır.
Kesik ve devamlı yan yanaAraca en yakın olan çizginin anlamına göre hareket edilir.
Yan yana iki devamlı çizgiAyırıcı anlamındadır; yolu bölünmüş yol durumuna getirir, karşı yöne ait kısma geçilemez.
Yaya geçidi çizgileriYayaların güvenle karşıya geçmesi için çizilen çizgiler
Yol üzerindeki oklar ve yazılarSürücünün gidiş yönüne göre yapmak zorunda olduğu hareketi gösterir
Park yasağı çizgileriPark yasağı olan kesimlerde bordür taşlarına çizilir

Şerit çizgileri ve yaya geçitleri beyaz, gerekli görülürse sarı boyayla; yazılar, işaretler ve park yasağı çizgileri durumuna göre beyaz, sarı veya kırmızı boyayla çizilir.

SON TEKRAR
  • Uyma önceliği: görevli → ışık → levha ve yer işaretlemesi → diğer kurallar.
  • Kol yukarı: herkese dur (kavşak içindekiler boşaltır).
  • Kollar yana açık: önden ve arkadan gelen durur, kol yönündekiler geçer.
  • Uzun düdük: dur; kısa düdük: uyarı.
  • Kırmızı+sarı: hazırlan ama yeşili bekle.
  • Yeşilden sonra sarı: durabiliyorsan yaya geçidini işgal etmeden dur.
  • Yanıp sönen sarı: yavaş ve dikkatli geç; yanıp sönen kırmızı: DUR levhası gibi.
  • Üçgen: tehlike uyarı; ters üçgen: yol ver; sekizgen: DUR.
  • Kırmızı çerçeveli daire: yasak; mavi daire: mecburiyet.
  • Sarı baklava: anayol.
  • Devamlı çizgi: geçilmez; kesik çizgi: kurala uyarak geçilir; ikisi yan yana ise sana yakın olana uy.
Reklam
Konu TestiEhliyet Trafik ve Çevre · 6 soru
1.

Kavşakta trafik ışığı yeşil yanarken görevli polis sürücüye “dur” işareti veriyor. Sürücü ne yapmalıdır?

  1. Işık yeşil olduğu için geçmelidir.
  2. Polisin işaretine uyup durmalıdır.
  3. Korna çalarak geçmelidir.
  4. Sağa dönerek kavşaktan çıkmalıdır.
2.

Trafik görevlisinin uzun sesli düdük çalması hangi anlama gelir?

  1. Hızlan
  2. Uyarı
  3. Dur
  4. Sağa yanaş
3.

Fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışık hangi levhanın anlamını taşır?

  1. DUR
  2. Yol ver
  3. Taşıt trafiğine kapalı yol
  4. Girişi olmayan yol
4.

Kırmızı kenarlı, beyaz zeminli, tepesi yukarıda olan eşkenar üçgen levhalar hangi gruptadır?

  1. Bilgi işaretleri
  2. Mecburiyet işaretleri
  3. Duraklama ve park işaretleri
  4. Tehlike uyarı işaretleri
5.

Yan yana kesik ve devamlı yol çizgisi bulunan bir kesimde sürücü hangi kurala göre hareket eder?

  1. Kendisine en yakın çizginin anlamına
  2. Her zaman devamlı çizginin anlamına
  3. Her zaman kesik çizginin anlamına
  4. Çizgilerin hiçbirine uymak zorunda değildir
6.

Sarı zeminli, beyaz kenarlı ve köşesi üstte kare (baklava) biçimli levha neyi bildirir?

  1. Tali yol kavşağı
  2. Yol ver
  3. Anayol
  4. Tehlikeli viraj
Konu testi cevap anahtarını göster

Konu Testi · Cevap Anahtarı

1.
Cevap: B Görevlinin işareti trafik ışığından önce gelir.
2.
Cevap: C Uzun düdük dur, kısa düdük uyarıdır.
3.
Cevap: A Yanıp sönen kırmızı DUR, yanıp sönen sarı yol ver anlamındadır.
4.
Cevap: D Tepesi yukarıda kırmızı kenarlı üçgen tehlike uyarı levhasıdır.
5.
Cevap: A Araca en yakın çizginin anlamı geçerlidir.
6.
Cevap: C Sarı baklava anayol levhasıdır.
KONU TESTİ

Bu konuyu 15 soruluk çözümlü testle pekiştir: şıkkını işaretle, bitince puanını ve her sorunun çözümünü gör.

Trafik İşaretleri testini çöz →

Sınav provası için 50 soruluk ehliyet deneme sınavlarımızı da çözebilirsin.

Taze Mühendis
Bu konuda takıldığın bir yer mi var?Taze Mühendis adım adım anlatsın · Yapay zeka · Ücretsiz

← Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları · Ehliyet Ders Notları

Notlar Yazılı Deposu tarafından hazırlanmıştır, resmî kaynak değildir. Kurallar değişebilir; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr’den kontrol edin. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...