Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları: Duraklama ve Park Etme Kuralları
Ehliyet sınavı Trafik ve Çevre dersi Duraklama ve Park Etme Kuralları konu anlatımı: durma, duraklama ve park etme farkı, yasak yerler ve mesafeler, park ederken alınacak önlemler ve yolda arızalanan araçta reflektör kullanımı. Mesafeler 2918 sayılı Kanun ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre verilmiştir.
Ehliyet Trafik ve Çevre
| Durma, duraklama, park etme tanımları | sık sorulur |
| Duraklama yasağı olan yerler ve mesafeler | sık sorulur |
| Park yasağı olan yerler ve mesafeler | sık sorulur |
| Eğimli yolda park ve önlemler | zaman zaman |
| Arızalı araç ve reflektör | zaman zaman |
01Durma, Duraklama ve Park Etme Farkı
Bu üç kavram sınavın en çok karıştırılan tanımlarıdır. Ayırt edici nokta, aracın neden durdurulduğu ve ne kadar süre beklediğidir.
| Kavram | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| Durma | Her türlü trafik zorunluluğu nedeniyle aracın durdurulması | kırmızı ışık, görevlinin dur işareti, öndeki aracın durması, arıza |
| Duraklama | Trafik zorunluluğu dışında yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek-boşaltmak veya beklemek için aracın kısa süre durdurulması | bir arkadaşı kapının önünden almak |
| Park etme | Aracın durma ve duraklama halleri dışında, genelde uzun süreli olarak bırakılması | aracı sokağa bırakıp alışverişe gitmek |
- amaç: indirme, bindirme, yükleme, bekleme
- bekleme amaçlı ise en çok 5 dakika
- 5 dakika aşılırsa park sayılır
- uzun süreli bırakma
- motorun çalışması park olmasını değiştirmez
- içinde insan bulunması da değiştirmez
- Kırmızı ışıkta beklemek durmadır, duraklama değildir.
- Motoru çalışır halde ve içinde biri varken uzun süre bekleyen araç da park etmiş sayılır.
- Yerleşim yeri dışındaki karayolunda, zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak ve park etmek yasaktır.
Bir sürücü, eczaneden ilaç alacak eşini beklemek için aracını yol kenarında durdurmuş ve 12 dakika beklemiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisidir?
A) Durma
B) Duraklama
C) Park etme
D) Zorunlu durma
Bekleme bir trafik zorunluluğundan kaynaklanmıyor; durma değildir.
Bekleme amaçlı duraklama en çok 5 dakika sürebilir; bu süre aşılmıştır.
Sonuç: 5 dakikayı geçen bekleme park etme sayılır. Cevap C.
02Duraklamanın Yasak Olduğu Yerler
Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Bu yüzden önce duraklama yasaklarını öğrenmek gerekir. Taşıt yolu üzerinde şu yerlerde duraklanamaz:
| Yer | Mesafe kuralı |
|---|---|
| Duraklama yasağı levhası bulunan yerler | levhanın gösterdiği kesim |
| Sol şerit (raylı sistem bulunan yollar hariç) | — |
| Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitler | geçidin üzeri |
| Kavşaklar, tüneller, köprüler, bağlantı yolları (Kanun’da rampalar da sayılır) | yerleşim içinde 5 m, dışında 100 m |
| Görüşün yetersiz olduğu tepe üstlerine yakın yerler ve dönemeçler | — |
| Otobüs, tramvay ve taksi durakları | durağın kendisi |
| Duraklamış veya park etmiş araçların yol tarafındaki yanı | yan yana (çift sıra) yasak |
| İşaret levhalarına yaklaşım yönünde (park izni verilen yerler dışında) | yerleşim içinde 15 m, dışında 100 m |
03Park Etmenin Yasak Olduğu Yerler
Duraklamanın yasak olduğu tüm yerlere ek olarak, taşıt yolu üzerinde aşağıdaki yerlerde park edilemez. Mesafeler sınavda sıkça sorulur; tabloyu iyi öğrenin.
| Yer | Mesafe |
|---|---|
| Belirlenmiş yangın muslukları | her iki yönden 5 m |
| Park, garaj, sinema, işyeri, okul, hastane gibi kamunun faydalandığı yerlerin giriş-çıkış kapıları | her iki yönden 5 m |
| Park yeri ayrılmamış alt-üst geçitler ve köprüler | üzeri ve 10 m yakını |
| Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhaları | her iki yönden 15 m |
| Geçiş üstünlüğü olan araçların giriş-çıkış levhası (itfaiye, ambulans vb.) | 15 m içinde |
| Geçiş yolları (garaj, site girişi) önü ve üzeri | — |
| Üç veya daha fazla ayrı taşıt yolu olan karayolunda ortadaki taşıt yolu | — |
| Kurallara uygun park etmiş araçların çıkışını engelleyen yerler | — |
| Engelliler için ayrılmış park yerleri; belirli kurumlara ayrılmış ve işaretlenmiş yerler | — |
| Trafik komisyonunca izin verilmiş yerler dışındaki yaya yolları (kaldırımlar) | — |
Ayrıca levhada gösterilen park süresi veya saati dışında, ücretli park yerlerinde ücret ödenmeden ya da süre aşılarak park etmek de yasaktır. Yerleşim yeri içinde, bir işaretle izin verilmedikçe ve yükleme, indirme, arıza gibi zorunlu nedenler dışında kamyon, otobüs, lastik tekerlekli traktör ve iş makineleri karayolunda park edemez.
- Yangın musluğu ve kapı girişlerinde mesafe 5 m, durak levhasında 15 m‘dir; şıklarda bu ikisi sık karıştırılır.
- Kurallara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir; masraf ve ceza ödenmeden araç teslim edilmez.
- Engelli park yerine park etmenin para cezası, diğer park ihlallerinin iki katıdır.
Şehir içinde bir sürücü aracını belediye otobüsü durak levhasına 8 metre uzaklıkta park etmiştir. Sürücü için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Kurala uymuştur; yasak mesafe 5 metredir.
B) Kurala uymamıştır; levhaya 15 metre içinde park edilemez.
C) Kurala uymuştur; duraklarda yalnızca duraklama yasaktır.
D) Kurala uymamıştır; levhaya 100 metre içinde park edilemez.
Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına her iki yönden 15 m içinde park yasaktır.
8 m, 15 m’nin içindedir.
Sonuç: Sürücü kurala uymamıştır. Cevap B.
04Duraklarken ve Park Ederken Alınacak Önlemler
Duraklamada
- En uygun yer seçilir, şeritte en az yer kaplanır, varsa bankete çekilir.
- Uzun bekleme gerekiyorsa motor durdurulur, araç vitese takılıp el freniyle sabitlenir, gerekirse park ışıkları yakılır.
- Diğer araçların geçişi ve yayaların yürümesi zorlaştırılmaz; yükleme-boşaltma başkasına zarar vermeyecek ve yolu kirletmeyecek şekilde yapılır.
Park ederken
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Her park | el freni çekilir, motor durdurulur |
| Yokuş yukarı (çıkış) park | araç birinci vitese takılır, ön tekerlekler sağa çevrilir |
| Yokuş aşağı (iniş) park | araç geri vitese takılır, ön tekerlekler sağa çevrilir |
| Eğimde kamyon, çekici, otobüs | arka tekerleklere (ve römork tekerleklerine) inişte öne, çıkışta arkaya takoz konur |
| Araç terk edilirken | camlar kapatılır, kapılar kilitlenir |
Vites, araç kendi kendine hareket ederse motor kompresyonu ile onu tutar. Yokuşta araç geriye kaçmak ister; bu yüzden ileri vites (birinci) seçilir. İnişte öne kaçmak ister; geri vites seçilir. Tekerlekleri sağa (kaldırıma doğru) çevirmek, araç kayarsa yola değil kenara gitmesini sağlar.
05Yolda Arızalanan Araç ve Reflektör
Arıza, kayma, yolun aniden bozulması, heyelan veya yükün düşmesi gibi zorunlu hallerde araç yerleşim yeri dışında taşıt yolunda kalırsa sürücü şu sırayı izler:
| Durum | Kural |
|---|---|
| Park ve kuyruk ışıkları yanmıyorsa ya da yansa bile araç 150 m‘den açıkça görülemiyorsa | aracın önüne ve arkasına birer kırmızı yansıtıcı veya kırmızı ışıklı cihaz konur; 150 m’den görülebilmelidir |
| Dönemeç veya tepe üstü | yansıtıcılar aracın önünde ve arkasında en az 30’ar metre uzağa konur, 150 m’den görülmelidir |
| Otobüs, kamyon, çekici uzun süre kalırsa | 150 m’den görülebilecek özel engel işareti konur |
| Tehlikeli madde taşıyan araç | her durumda kırmızı ışıklı cihaz kullanılır, araç sürekli gözetim altında tutulur |
| Tedbirler tamamlanana kadar | dörtlü ikaz (acil uyarı) lambaları yakılır |
- Reflektör yalnızca arkaya değil, aracın önüne ve arkasına konur.
- Dörtlü ikaz lambası reflektörün yerini tutmaz; reflektör konana kadar yakılır.
- Arızalı aracın çekilmesi kuralları “Işıklar, Yolcu-Yük ve Güvenlik” konusundadır.
- Durma: trafik zorunluluğu (ışık, görevli, arıza).
- Duraklama: kısa süre indirme-bindirme, yükleme, bekleme; bekleme en çok 5 dakika.
- Park: uzun süreli bırakma; motor çalışsa da park sayılır.
- Duraklama yasak olan her yerde park da yasaktır.
- Kavşak, tünel, köprü: yerleşim içi 5 m, dışı 100 m.
- İşaret levhasına yaklaşım: yerleşim içi 15 m, dışı 100 m.
- Yangın musluğu ve kapı girişi: 5 m; alt-üst geçit ve köprü: 10 m.
- Durak levhası ve geçiş üstünlüğü levhası: 15 m.
- Yokuşta birinci vites, inişte geri vites; ön tekerlekler sağa.
- Arızada reflektör önde ve arkada, 150 m’den görülmeli; dönemeçte en az 30’ar m.
- “Kısa ve amaçlı” duraklama, “uzun ve bırakılmış” park.
- 5 – 10 – 15 – 100 sayılarını yerleriyle eşleştir.
Kırmızı ışıkta bekleyen aracın durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- Park etme
- Duraklama
- Durma
- Bekleme amaçlı duraklama
Yerleşim yeri dışında bir köprüye kaç metre mesafe içinde duraklamak yasaktır?
- 5
- 15
- 50
- 100
Aşağıdakilerden hangisinde park etmek yasak değildir?
- Yangın musluğuna 3 metre uzaklıkta
- Bir okul kapısına 4 metre uzaklıkta
- Kurallara uygun park yeri olarak işaretlenmiş alanda
- Engelliler için ayrılmış park yerinde
Yokuş aşağı park eden bir otomobil sürücüsü aracını hangi vitese takmalı ve ön tekerlekleri hangi yöne çevirmelidir?
- Geri vites – sağa
- Birinci vites – sola
- Boş vites – sağa
- Birinci vites – düz
Gece şehirlerarası yolda arızalanan ve ışıkları yanmayan aracın sürücüsü reflektörleri nereye koymalıdır?
- Yalnızca aracın arkasına
- Aracın önüne ve arkasına
- Yalnızca aracın önüne
- Aracın tavanına
Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına her iki yönden kaç metre içinde park edilemez?
- 5
- 10
- 15
- 30
Konu testi cevap anahtarını göster
Konu Testi · Cevap Anahtarı
Bu konuyu 15 soruluk çözümlü testle pekiştir: şıkkını işaretle, bitince puanını ve her sorunun çözümünü gör.
Duraklama ve Park Etme Kuralları testini çöz →
Sınav provası için 50 soruluk ehliyet deneme sınavlarımızı da çözebilirsin.
← Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları · Ehliyet Ders Notları
Notlar Yazılı Deposu tarafından hazırlanmıştır, resmî kaynak değildir. Kurallar değişebilir; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr’den kontrol edin. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.