Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları: Ceza Puanı, Alkol ve Trafik Yaptırımları
Ehliyet sınavı Trafik ve Çevre dersi Ceza Puanı, Alkol ve Trafik Yaptırımları konu anlatımı: 100 ceza puanının sonuçları, hususi otomobil ve diğer araçlarda alkol sınırları, uyuşturucu, ölçüm yaptırmama, sürücü belgesinin geri alınması ve belgesiz araç kullanma. Bilgiler 2918 sayılı Kanun’un 2026 değişiklikleriyle güncel metnine göre verilmiştir.
Ehliyet Trafik ve Çevre
| 100 ceza puanının sonuçları | sık sorulur |
| Alkol sınırları (0,50 ve 0,20 promil) | sık sorulur |
| Alkolün sürücüye etkileri | sık sorulur |
| Belge geri alma süreleri | zaman zaman |
| Uyuşturucu ve belgesiz kullanma | zaman zaman |
01Trafik Yaptırımlarının Türleri
Trafik kurallarını ihlal eden sürücüye ihlalin ağırlığına göre bir veya birkaç yaptırım birlikte uygulanır.
| Yaptırım | Anlamı |
|---|---|
| İdari para cezası | Kanun’da belirlenen ve her yıl güncellenen tutarda para cezası |
| Ceza puanı | Her ihlal için sürücünün siciline işlenen puan |
| Belgenin geçici geri alınması | Sürücü belgesine belirli bir süre el konulması |
| Belgenin iptali | Belgenin tamamen geçersiz sayılması; yeniden kurs ve sınav gerekir |
| Trafikten men | Araca ait belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulması |
| Adli işlem | Fiil suç oluşturuyorsa Türk Ceza Kanunu’na göre yargılama |
- Para cezası tutarları her yıl değiştiği için ezberlemeyin; sınavda tutar değil, yaptırımın türü ve süreler sorulur.
- Geri alınan belgenin iade edilmesi için, Kanun kapsamındaki para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır.
02Ceza Puanı Sistemi
Kural ihlali nedeniyle ceza alan sürücüye, her ceza için yönetmelikteki cetvelde belirlenen ceza puanı verilir ve kayda geçirilir. Puanlar, ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde toplanır.
| Bir yıl içinde | Sonuç |
|---|---|
| 100 puanı ilk kez doldurma | belge 2 ay geri alınır; sürücü eğitime tabi tutulur, eğitimi tamamlayınca süre sonunda belge iade edilir |
| 100 puanı ikinci kez doldurma | belge 4 ay geri alınır; psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi yapılır, engel yoksa süre sonunda iade edilir |
| 100 puanı üçüncü kez doldurma | Kanun’a göre belge süresiz iptal edilir |
100 puana ulaşıldığı anda bu puanın üzerinde kalan puanlar sonraki hesaplamaya aktarılmaz. Belgesi geri alınmış iken araç kullanan kişi, belgesiz araç kullanma hükümlerine göre cezalandırılır.
Aday sürücüler: İlk kez belge alanlar ve iptal sonrası yeniden belge alanlar iki yıl aday sürücü sayılır. Bu sürede 75 ceza puanını aşanların belgesi iptal edilir.
Bir sürücü aynı yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanını doldurmuştur. Sürücüye uygulanacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Belgesi 2 ay geri alınır, eğitime gönderilir.
B) Belgesi 4 ay geri alınır, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesine tabi tutulur.
C) Belgesi süresiz iptal edilir.
D) Yalnızca para cezası verilir.
İlk 100 puan: 2 ay. İkinci 100 puan: 4 ay. Üçüncü: iptal.
Soru ikinci kez doldurmayı soruyor.
Sonuç: Cevap B.
03Alkollü Araç Kullanma
Alkol, kandaki miktarı promil (binde) ile ölçülür. Kanun iki ayrı sınır koyar: hususi (özel) otomobil sürücüleri ile diğer bütün araçların sürücüleri.
- kanındaki alkol 0,50 promilin üzerindeyse araç süremez
- örnek: kendi özel otomobilini kullanan kişi
- kanındaki alkol 0,20 promilin üzerindeyse araç süremez (alt sınır 0,21)
- örnek: taksi, dolmuş, otobüs, kamyon, kamyonet, motosiklet, resmî araç
| Sınırın üzerinde alkollü yakalanma (son 5 yıl içinde) | Sürücü belgesi |
|---|---|
| 1. kez | 6 ay geri alınır |
| 2. kez | 2 yıl geri alınır; sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| 3. kez ve fazlası | her seferinde 5 yıl geri alınır; psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi |
- Her durumda ayrıca idari para cezası verilir ve sürücü araç kullanmaktan men edilir.
- 1,00 promilin üzerinde alkollü sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’na göre adli işlem yapılır (trafik güvenliğini tehlikeye sokma).
- Sınırın üzerinde alkollü sürücü kazaya sebep olursa ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.
- Aday sürücüler için araç cinsine bakılmaksızın sınır 0,20 promildir; aşılırsa aday sürücü belgesi iptal edilir.
Alkolün sürücüye etkileri
| Etki | Trafikteki sonucu |
|---|---|
| Reaksiyon (tepki) süresi uzar | fren mesafesi değil, durma mesafesi uzar; tehlikeye geç tepki verilir |
| Görüş alanı daralır, görme bulanıklaşır | yandan gelen araç ve yaya fark edilmez |
| Mesafe ve hız tahmini bozulur | tehlikeli sollama, yakın takip |
| Kendine aşırı güven, risk alma | hız yapma, kural ihlali |
| Gece görüşü ve far kamaşmasından kurtulma zorlaşır | gece kazaları artar |
- Kahve, soğuk duş veya temiz hava alkolü kandan atmaz; vücut alkolü yalnızca zamanla uzaklaştırır.
- “Az içtim, sınırın altındayım” düşüncesi yanıltıcıdır; sınırın altındaki alkol de dikkati azaltır. En güvenlisi alkol aldıysan hiç araç kullanmamaktır.
- Hususi otomobil sınırı 0,50; ticari, resmî ve diğer araçlar 0,20 promil: şıklarda bu ikisi yer değiştirilerek sorulur.
04Uyuşturucu ve Ölçüm Yaptırmama
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücünün araç kullanması yasaktır; miktar sınırı yoktur.
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye para cezası verilir ve sürücü belgesi iptal edilir; ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.
- Bu kişinin yeniden belge alabilmesi için iptalden itibaren en az 5 yıl geçmesi, kursa devam edip sınavları geçmesi, psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve sağlık kurulu raporu alması gerekir.
- Kolluğun alkol veya uyuşturucu ölçümünü yaptırmayan sürücüye para cezası verilir ve belgesi 5 yıl geri alınır.
- Yaralanmalı, ölümlü veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün alkol-uyuşturucu muayenesi zorunludur; cihaza itiraz eden ya da ölçüme izin vermeyen sürücüden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
Ticari taksi kullanan bir sürücünün yapılan ölçümde kanında 0,35 promil alkol bulunmuştur. İlk kez yakalanan bu sürücü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sınırın altında olduğu için işlem yapılmaz.
B) Sınırın üzerindedir; belgesi 6 ay geri alınır.
C) Belgesi süresiz iptal edilir.
D) Yalnızca ceza puanı verilir.
Taksi hususi otomobil değildir; sınır 0,20 promildir.
0,35 > 0,20 olduğundan sürücü yasal sınırın üzerindedir. İlk kez olduğu için belge 6 ay geri alınır.
Sonuç: Cevap B. Aynı miktar hususi otomobil sürücüsünde sınırın altında kalırdı.
05Sürücü Belgesinin Geri Alınması ve İptali
Geri alma geçicidir; süre dolunca şartlar sağlanırsa belge iade edilir. İptal kalıcıdır; kişi yeniden kursa gidip sınavları geçmek zorundadır.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Bir yıl içinde ilk kez 100 ceza puanı | 2 ay geri alma |
| Bir yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanı | 4 ay geri alma |
| Bir yıl içinde üçüncü kez 100 ceza puanı | süresiz iptal |
| Ölümlü kazaya asli kusurlu olarak sebep olma | 1 yıl geri alma |
| Ölümlü-yaralanmalı kazada izinsiz olay yerinden ayrılma | 2 yıl geri alma (ayrıca hapis) |
| Son bir yılda 4 veya daha fazla kez emniyet kemeri ihlali | her seferinde 30 gün geri alma |
| Alkol ölçümünü yaptırmama | 5 yıl geri alma |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı | iptal |
| Aday sürücülükte 75 puanı aşma veya 0,20 promil üstü alkol | aday belgesi iptal |
06Belgesiz Araç Kullanma
Motorlu araçları sürücü belgesi olmayan kişilerin karayolunda kullanması da, bu kişilere araç kullandırılması da yasaktır. Araçlar ancak sınıfına uygun sürücü belgesi, uluslararası anlaşmalara göre geçerli belge veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
- Belgesiz araç kullanan kişiye para cezası verilir.
- Belgesi geçici olarak geri alınmış veya iptal edilmiş olduğu halde araç kullanana çok daha ağır para cezası verilir.
- Belgesiz kişiye aracını kullandıran araç işletenine de para cezası verilir.
- Aracını belgesi olmayan arkadaşına veren kişi de sorumludur; “ben kullanmadım” savunması geçerli değildir.
- Belgesi geri alınmışken araç kullanmak, belgesiz araç kullanmakla aynı maddeye göre ve daha ağır cezalandırılır.
- Ceza puanı bir yıllık sürede toplanır.
- 100 puan: 1. kez 2 ay + eğitim; 2. kez 4 ay + psiko-teknik + psikiyatri; 3. kez süresiz iptal.
- Hususi otomobilde sınır 0,50 promil; diğer tüm araçlarda 0,20 promil.
- Alkol (5 yıl içinde): 1. kez 6 ay, 2. kez 2 yıl, 3. kez ve sonrası her seferinde 5 yıl.
- 1,00 promil üzeri: ayrıca adli işlem.
- Uyuşturucu: belge iptali, en az 5 yıl sonra yeniden kurs.
- Ölçüm yaptırmama: belge 5 yıl geri alınır.
- Ölümlü kazada asli kusur: belge 1 yıl geri alınır.
- Aday sürücü: 2 yıl; 75 puan veya 0,20 promil üstü alkol iptal sebebi.
- Belgesiz kullanan da kullandıran işleten de cezalandırılır.
- Geri alınan belge, para cezaları ödenmeden iade edilmez.
- “2 – 4 – iptal”: ceza puanı merdiveni.
- “6 ay – 2 yıl – 5 yıl”: alkol merdiveni.
Bir yıl içinde ilk kez 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi ne kadar süreyle geri alınır?
- 1 ay
- 2 ay
- 4 ay
- 6 ay
Hususi otomobil sürücüleri için yasal alkol sınırı kaç promildir?
- 0,00
- 0,20
- 0,50
- 1,00
Alkolün sürücü üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Reaksiyon süresini uzatır.
- Görüş alanını daraltır.
- Mesafe tahminini bozar.
- Dikkati ve refleksleri güçlendirir.
Son beş yıl içinde ikinci kez alkollü araç kullanırken yakalanan sürücünün belgesi ne kadar süreyle geri alınır?
- 6 ay
- 1 yıl
- 2 yıl
- 5 yıl
Kanındaki alkol miktarı aşağıdakilerden hangisi olan sürücü hakkında, idari yaptırımlara ek olarak Türk Ceza Kanunu’na göre adli işlem yapılır?
- 0,30 promil
- 0,60 promil
- 0,90 promil
- 1,20 promil
Sürücü belgesi olmayan birine aracını kullandıran araç işleteni için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sorumluluğu yoktur.
- Kendisine de idari para cezası verilir.
- Yalnızca uyarılır.
- Aracı hemen hurdaya ayrılır.
Konu testi cevap anahtarını göster
Konu Testi · Cevap Anahtarı
Bu konuyu 15 soruluk çözümlü testle pekiştir: şıkkını işaretle, bitince puanını ve her sorunun çözümünü gör.
Ceza Puanı, Alkol ve Trafik Yaptırımları testini çöz →
Sınav provası için 50 soruluk ehliyet deneme sınavlarımızı da çözebilirsin.
← Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları · Ehliyet Ders Notları
Notlar Yazılı Deposu tarafından hazırlanmıştır, resmî kaynak değildir. Kurallar değişebilir; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr’den kontrol edin. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.