7. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Ders Notları

7. Sınıf Türkçe 1. dönem 1. yazılıya hazırlık notları: konu özetleri, çözümlü örnekler, iki yazılı provası ve puanlamalı cevap anahtarı. Kapsam, MEB’in 2026-2027 konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanmıştır.

YAZILIDA NE ÇIKAR?
Kelime anlamı tahmini0–1 soru
Yüzey anlamı1–2 soru
Basit çıkarım0–1 soru
Üst düzey çıkarım0–1 soru
Metin yapıları0–1 soru
Anahtar kelime0–1 soru
Söz varlığı0–1 soru
Yazıda içerik, söz varlığı1–2 soru
Yazım ve noktalama1 soru
Sayılar MEB konu soru dağılım tablosundaki 6 senaryodan alındı. Okulunun seçtiği senaryoyu öğretmenine sor.

01Kelimenin Anlamını Tahmin Etme

Bilinmeyen kelime ve kelime grupları bağlamdan tahmin edilir. Önce cümlenin konusu, sonra çevre kelimeler incelenir.

Cümlenin konusu ne?
↓
Yakındaki ipucu nedir?
↓
Olumlu mu, olumsuz mu?
↓
Anlamı yaz, yerine koyup dene
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

“Yıllarca çalışmasının semeresini aldı; kazandığı ödül emeğinin karşılığıydı.” “Semere” ne demektir?

İpucu: “emeğinin karşılığı”.

Çalışmanın sonucu anlatılıyor.

Sonuç: Semere: Emeğin karşılığı olan sonuç, ürün.

Reklam

02Metnin Yüzey Anlamı

Metinde doğrudan söylenen bilgilerdir: konu, ana fikir, yardımcı fikir, başlık, 5N1K.

Yardımcı fikir
  • ana fikri destekler
  • metinde birden çok olabilir
  • ayrıntı verir
Ana fikir
  • metnin temel mesajı
  • bütünü kapsar
  • tek bir cümleyle söylenir
!DİKKAT
  • Soru “metne göre” diyorsa cevap metinde yazılı olmalıdır.
  • “Metinden çıkarılabilecek” diyorsa bir sonraki bölümdeki çıkarıma geç.

03Basit Çıkarımlar

Derin anlam, metinde açıkça yazılmayan ama ipucundan anlaşılan anlamdır. Basit çıkarımda metindeki bilgi ön bilgiyle birleşir.

Metindeki ipucu
↓
Ön bilgim
↓
Çıkarım
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

“Sınav sonucunu öğrenince sessizce çantasını topladı, kimseyle konuşmadan sınıftan çıktı.” Bu kişinin duygusu nedir?

Metinde duygu yazılmıyor.

İpucu: sessizlik, kimseyle konuşmamak. Ön bilgi: üzgün kişi içine kapanır.

Sonuç: Sonucundan memnun olmadığı, üzüldüğü çıkarılır.

04Üst Düzey Çıkarımlar

Üst düzey çıkarımda metnin bütünü değerlendirilir: yazarın amacı, tutumu, okura mesajı, kişinin neden öyle davrandığı.

SoruAranacak
Yazarın amacı ne?bilgi vermek mi, ikna etmek mi?
Yazar konuya nasıl bakıyor?olumlu, olumsuz, eleştirel
Kahraman neden böyle davrandı?değerleri, geçmişi, amacı
Bu metin hangi değeri vurguluyor?azim, vatan sevgisi, sorumluluk
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

“Vinç bozulunca Seyit Onbaşı ağır mermiyi sırtına alıp topa taşıdı.” Metinden Seyit Onbaşı’nın hangi değerleri taşıdığı anlaşılır?

Eylem: imkânsız görünen yükü taşıması.

Bu davranış zorluk karşısında vazgeçmemeyi gösterir.

Sonuç:Azim, kahramanlık ve vatan sevgisi çıkarılır.

05Metin Yapıları

Bilgilendirici metinler belirli yapılarla düzenlenir. Yapıyı bulmak önemli bilgiyi seçmeyi kolaylaştırır.

YapıSinyal sözcüklerÖnemli bilgi
Sebep-sonuççünkü, bu yüzden, -dığı için, sonucundaneden ve etki
Karşılaştırmaoysa, ancak, benzer şekilde, -e görebenzer ve farklı yön
Problem-çözümsorun, çözüm, önlemsorun ve çözüm yolu
Sıralamaönce, sonra, ilk olarak, 1915’teolayların sırası
Tanımlamayani, denir, -dırkavramın özellikleri
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

“18 Mart’ta düşman gemileri mayınlara çarptığı için geri çekilmek zorunda kaldı. Bu yenilgi sonucunda kara savaşları başladı.” Metin yapısı nedir?

Sinyaller: -dığı için, sonucunda.

Neden: mayınlar. Sonuç: geri çekilme, kara savaşı.

Sonuç: Metin sebep-sonuç yapısındadır.

Reklam

06Anahtar Kelimeler

Anahtar kelimeler bilgilendirici metnin temel kavramlarıdır. Metin yapısıyla birlikte düşünülür: sebep-sonuç metninde neden ve sonuç kelimeleri, karşılaştırmada karşılaştırılan kavramlar öne çıkar.

  • Başlıktaki kavramlar öncelikle anahtar kelimedir.
  • Tekrar eden kavramlara dikkat et.
  • Örnek ve süs kelimelerini seçme.

07Söz Varlığı ve Yazma

KavramÖrnek
Gerçek anlamYağmurda ıslandı.
Mecaz anlamKalın kafalı olma.
Yan anlamDağın eteğinde köy var.
Eş anlamazim – kararlılık
Zıt anlamcesur – korkak
Deyim“Yüreği ağzına gelmek”
Atasözü“Sabreden derviş muradına ermiş.”

Paragraf yazarken

Konu ve ana düşünce
↓
Sebep-sonuç bağı
↓
Örnek, kanıt ve söz varlığı
↓
Sonuç cümlesi
  • Yazı konusuna ve amacına uygun yapı seç.
  • Bağlaçlarla cümleleri bağla: çünkü, bu nedenle, ayrıca.
  • Çelişen kelimeleri aynı cümlede kullanma: “kesinlikle belki” gibi.
  • Türkçeyi doğru, güzel, etkili kullan.

08İkileme, Noktalı Virgül, Üç Nokta

İkilemelerin yazımı

İkilemeler ayrı yazılır ve aralarına virgül konmaz: yavaş yavaş, güzel güzel, ev bark, koşa koşa.

Noktalı virgül

KullanımÖrnek
Virgüllerle ayrılmış takımları ayırmaKızlar Ayşe, Elif; erkekler Can, Ali.
Ögelerinde virgül olan sıralı cümleleri ayırmaElma, armut aldı; eve döndü.
Eş değer ögeler varken özneyi ayırmaÇocuklar; kalemlerini, defterlerini, kitaplarını çantaya koydu.

Üç nokta

KullanımÖrnek
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmeHey… Bekle!
Karşılıklı konuşmada eksik cevap— Nereye gittin? — …
Tamamlanmamış cümleBen sana söylemiştim ama…
!DİKKAT
  • “Yavaş, yavaş” yanlış, “yavaş yavaş” doğrudur.
  • Noktalı virgülden sonra cümle başlamıyorsa küçük harfle devam edilir.
  • Üç nokta tam olarak üç noktadan oluşur.
SON TEKRAR
  • Yüzey anlam: metinde yazılı.
  • Basit çıkarım: ipucu + ön bilgi.
  • Üst düzey çıkarım: amaç, tutum, değer.
  • Sebep-sonuç: çünkü, bu yüzden.
  • İkileme: ayrı, virgülsüz.
  • Noktalı virgül: takımları ayırır.
Reklam
1. Yazılı Provası7. sınıf Türkçe · 100 puan · 40 dakika
1.
KENDİNE YATIRIM

Yeni bir beceri öğrenmek başta zor gelir. Beynimiz alışkın olduğu yollardan gitmek ister. Oysa düzenli tekrar, sinir hücreleri arasındaki bağları güçlendirir. Bu yüzden her gün az da olsa çalışan biri, bir günde çok çalışıp bırakandan daha ilerde olur.

a) Metne göre öğrenmeyi güçlendiren şey nedir?

b) Metnin ana fikrini yazınız. (18 puan)

2.

Yukarıdaki metnin yapısını belirleyiniz ve bu yapıyı gösteren iki sinyal sözcüğü yazınız. (14 puan)

3.

Sahneye çıktığında elleri titriyordu. Derin bir nefes alıp gözlerini kapattı, ilk notaya bastı. Bitirdiğinde salonda bir sessizlik oldu, ardından alkış koptu.

a) Metindeki kişinin başlangıçtaki duygusunu çıkarım yaparak yazınız.

b) Metnin sonundaki sessizliği yorumlayınız. (18 puan)

4.

Yazar, eserinde her zorluğu göğüsleyen bir öğrencinin hayatını anlatır.

“Göğüslemek” kelimesinin anlamını tahmin ediniz ve aynı anlamda bir cümlede kullanınız. (14 puan)

5.

“Hedef koymak başarıyı artırır.” düşüncesini sebep-sonuç bağı kurarak en az dört cümleyle yazınız. Bir atasözü ya da deyim kullanınız. (20 puan)

6.

Yavaş, yavaş yürüdü. Kızlar Ela, Zeynep erkekler Mert, Efe gelecek.

Bu cümlelerdeki yazım ve noktalama hatalarını düzelterek yeniden yazınız. (16 puan)

1. Yazılı Provası cevap anahtarını göster

1. Yazılı Provası · Cevap Anahtarı

1.
(18 puan) a) Düzenli tekrar. b) Düzenli çalışmak öğrenmeyi kalıcı kılar.
Puanlama: a) 8; b) 10.
2.
(14 puan) Sebep-sonuç (karşılaştırma da gerekçesiyle kabul edilir). Sinyaller: “Bu yüzden”, “Oysa”.
Puanlama: Yapı 6, sinyaller 4+4.
3.
(18 puan) a) Heyecanlı ve kaygılıdır; eli titrer, derin nefes alır. b) Dinleyiciler etkilenmiş, ses çıkaramayacak kadar şaşırmıştır.
Puanlama: Her şık 9.
4.
(14 puan) Karşı koymak, dayanmak. Örnek: Zorlukları göğüsledi.
Puanlama: Anlam 7, cümle 7.
5.
(20 puan) Konu, sebep-sonuç bağı, atasözü ya da deyim ve yazım birlikte değerlendirilir.
Puanlama: İçerik 8, yapı 6, söz varlığı 3, yazım 3.
6.
(16 puan) Yavaş yavaş yürüdü. Kızlar Ela, Zeynep; erkekler Mert, Efe gelecek.
Puanlama: Her cümle 8.
2. Yazılı Provası7. sınıf Türkçe · 100 puan · 40 dakika
1.
ÇANAKKALE

Mart ayında boğaza giren gemiler mayınlara çarptı. Denizde geçilemeyince savaş karaya taşındı. Mehmetçik siperlerde aylarca direndi. Düşman geri çekilirken dünya, bir milletin bağımsızlık kararlılığını gördü.

a) Savaşın karaya taşınma nedenini yazınız.

b) Metnin konusunu yazınız. (18 puan)

2.

Metnin üç anahtar kelimesini belirleyiniz. Seçiminizin nedenini yazınız. (14 puan)

3.

Yukarıdaki metinden yazarın Mehmetçik’e bakışını çıkarınız. Metnin vurguladığı bir değeri yazınız. (18 puan)

4.

Ormanlar azalıyor. Bunun için fidan dikmek, yangınları önlemek ve kâğıt tüketimini azaltmak gerekir.

Bu metnin yapısını ve metindeki sorun ile çözümleri yazınız. (14 puan)

5.

“Vatan sevgisi” konulu dört cümlelik bir paragraf yazınız. Bir mecaz anlamlı kelime kullanarak altını çiziniz. (20 puan)

6.

İkileme, noktalı virgül ve üç nokta kullanılan birer cümle yazınız. (16 puan)

2. Yazılı Provası cevap anahtarını göster

2. Yazılı Provası · Cevap Anahtarı

1.
(18 puan) a) Gemilerin mayınlara çarpması, denizden geçilememesi. b) Çanakkale Savaşı’nın gelişimi.
Puanlama: Her şık 9.
2.
(14 puan) Çanakkale, Mehmetçik, bağımsızlık (mayın, kararlılık da kabul edilir). Metnin temel kavramlarıdır.
Puanlama: Kelimeler 9; gerekçe 5.
3.
(18 puan) Yazar Mehmetçik’i takdir eder, onu kahraman gösterir. Değer: Vatan sevgisi, bağımsızlık.
Puanlama: Bakış 10, değer 8.
4.
(14 puan) Problem-çözüm. Sorun: ormanların azalması. Çözüm: Fidan dikmek, yangınları önlemek, kâğıt tüketimini azaltmak.
Puanlama: Yapı 5, sorun 3, çözüm 6.
5.
(20 puan) Konuya uygunluk ve mecaz kullanımı değerlendirilir.
Puanlama: İçerik 10, mecaz 5, yazım 5.
6.
(16 puan) Örnek: Yavaş yavaş yürüdü. Kitap, kalem aldı; okula gitti. Hey… Beni bekle!
Puanlama: Her cümle 5, yazım 1.

← 7. Sınıf Türkçe Ders Notları · 7. Sınıf Ders Notları

Provalar örnek çalışmadır, resmî sınav sorusu değildir. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...