7. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Ders Notları
7. Sınıf Türkçe 1. dönem 1. yazılıya hazırlık notları: konu özetleri, çözümlü örnekler, iki yazılı provası ve puanlamalı cevap anahtarı. Kapsam, MEB’in 2026-2027 konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanmıştır.
7. Sınıf Türkçe
| Kelime anlamı tahmini | 0–1 soru |
| Yüzey anlamı | 1–2 soru |
| Basit çıkarım | 0–1 soru |
| Üst düzey çıkarım | 0–1 soru |
| Metin yapıları | 0–1 soru |
| Anahtar kelime | 0–1 soru |
| Söz varlığı | 0–1 soru |
| Yazıda içerik, söz varlığı | 1–2 soru |
| Yazım ve noktalama | 1 soru |
01Kelimenin Anlamını Tahmin Etme
Bilinmeyen kelime ve kelime grupları bağlamdan tahmin edilir. Önce cümlenin konusu, sonra çevre kelimeler incelenir.
“Yıllarca çalışmasının semeresini aldı; kazandığı ödül emeğinin karşılığıydı.” “Semere” ne demektir?
İpucu: “emeğinin karşılığı”.
Çalışmanın sonucu anlatılıyor.
Sonuç: Semere: Emeğin karşılığı olan sonuç, ürün.
02Metnin Yüzey Anlamı
Metinde doğrudan söylenen bilgilerdir: konu, ana fikir, yardımcı fikir, başlık, 5N1K.
- ana fikri destekler
- metinde birden çok olabilir
- ayrıntı verir
- metnin temel mesajı
- bütünü kapsar
- tek bir cümleyle söylenir
- Soru “metne göre” diyorsa cevap metinde yazılı olmalıdır.
- “Metinden çıkarılabilecek” diyorsa bir sonraki bölümdeki çıkarıma geç.
03Basit Çıkarımlar
Derin anlam, metinde açıkça yazılmayan ama ipucundan anlaşılan anlamdır. Basit çıkarımda metindeki bilgi ön bilgiyle birleşir.
“Sınav sonucunu öğrenince sessizce çantasını topladı, kimseyle konuşmadan sınıftan çıktı.” Bu kişinin duygusu nedir?
Metinde duygu yazılmıyor.
İpucu: sessizlik, kimseyle konuşmamak. Ön bilgi: üzgün kişi içine kapanır.
Sonuç: Sonucundan memnun olmadığı, üzüldüğü çıkarılır.
04Üst Düzey Çıkarımlar
Üst düzey çıkarımda metnin bütünü değerlendirilir: yazarın amacı, tutumu, okura mesajı, kişinin neden öyle davrandığı.
| Soru | Aranacak |
|---|---|
| Yazarın amacı ne? | bilgi vermek mi, ikna etmek mi? |
| Yazar konuya nasıl bakıyor? | olumlu, olumsuz, eleştirel |
| Kahraman neden böyle davrandı? | değerleri, geçmişi, amacı |
| Bu metin hangi değeri vurguluyor? | azim, vatan sevgisi, sorumluluk |
“Vinç bozulunca Seyit Onbaşı ağır mermiyi sırtına alıp topa taşıdı.” Metinden Seyit Onbaşı’nın hangi değerleri taşıdığı anlaşılır?
Eylem: imkânsız görünen yükü taşıması.
Bu davranış zorluk karşısında vazgeçmemeyi gösterir.
Sonuç:Azim, kahramanlık ve vatan sevgisi çıkarılır.
05Metin Yapıları
Bilgilendirici metinler belirli yapılarla düzenlenir. Yapıyı bulmak önemli bilgiyi seçmeyi kolaylaştırır.
| Yapı | Sinyal sözcükler | Önemli bilgi |
|---|---|---|
| Sebep-sonuç | çünkü, bu yüzden, -dığı için, sonucunda | neden ve etki |
| Karşılaştırma | oysa, ancak, benzer şekilde, -e göre | benzer ve farklı yön |
| Problem-çözüm | sorun, çözüm, önlem | sorun ve çözüm yolu |
| Sıralama | önce, sonra, ilk olarak, 1915’te | olayların sırası |
| Tanımlama | yani, denir, -dır | kavramın özellikleri |
“18 Mart’ta düşman gemileri mayınlara çarptığı için geri çekilmek zorunda kaldı. Bu yenilgi sonucunda kara savaşları başladı.” Metin yapısı nedir?
Sinyaller: -dığı için, sonucunda.
Neden: mayınlar. Sonuç: geri çekilme, kara savaşı.
Sonuç: Metin sebep-sonuç yapısındadır.
06Anahtar Kelimeler
Anahtar kelimeler bilgilendirici metnin temel kavramlarıdır. Metin yapısıyla birlikte düşünülür: sebep-sonuç metninde neden ve sonuç kelimeleri, karşılaştırmada karşılaştırılan kavramlar öne çıkar.
- Başlıktaki kavramlar öncelikle anahtar kelimedir.
- Tekrar eden kavramlara dikkat et.
- Örnek ve süs kelimelerini seçme.
07Söz Varlığı ve Yazma
| Kavram | Örnek |
|---|---|
| Gerçek anlam | Yağmurda ıslandı. |
| Mecaz anlam | Kalın kafalı olma. |
| Yan anlam | Dağın eteğinde köy var. |
| Eş anlam | azim – kararlılık |
| Zıt anlam | cesur – korkak |
| Deyim | “Yüreği ağzına gelmek” |
| Atasözü | “Sabreden derviş muradına ermiş.” |
Paragraf yazarken
- Yazı konusuna ve amacına uygun yapı seç.
- Bağlaçlarla cümleleri bağla: çünkü, bu nedenle, ayrıca.
- Çelişen kelimeleri aynı cümlede kullanma: “kesinlikle belki” gibi.
- Türkçeyi doğru, güzel, etkili kullan.
08İkileme, Noktalı Virgül, Üç Nokta
İkilemelerin yazımı
İkilemeler ayrı yazılır ve aralarına virgül konmaz: yavaş yavaş, güzel güzel, ev bark, koşa koşa.
Noktalı virgül
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Virgüllerle ayrılmış takımları ayırma | Kızlar Ayşe, Elif; erkekler Can, Ali. |
| Ögelerinde virgül olan sıralı cümleleri ayırma | Elma, armut aldı; eve döndü. |
| Eş değer ögeler varken özneyi ayırma | Çocuklar; kalemlerini, defterlerini, kitaplarını çantaya koydu. |
Üç nokta
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirme | Hey… Bekle! |
| Karşılıklı konuşmada eksik cevap | — Nereye gittin? — … |
| Tamamlanmamış cümle | Ben sana söylemiştim ama… |
- “Yavaş, yavaş” yanlış, “yavaş yavaş” doğrudur.
- Noktalı virgülden sonra cümle başlamıyorsa küçük harfle devam edilir.
- Üç nokta tam olarak üç noktadan oluşur.
- Yüzey anlam: metinde yazılı.
- Basit çıkarım: ipucu + ön bilgi.
- Üst düzey çıkarım: amaç, tutum, değer.
- Sebep-sonuç: çünkü, bu yüzden.
- İkileme: ayrı, virgülsüz.
- Noktalı virgül: takımları ayırır.
Yeni bir beceri öğrenmek başta zor gelir. Beynimiz alışkın olduğu yollardan gitmek ister. Oysa düzenli tekrar, sinir hücreleri arasındaki bağları güçlendirir. Bu yüzden her gün az da olsa çalışan biri, bir günde çok çalışıp bırakandan daha ilerde olur.
a) Metne göre öğrenmeyi güçlendiren şey nedir?
b) Metnin ana fikrini yazınız. (18 puan)
Yukarıdaki metnin yapısını belirleyiniz ve bu yapıyı gösteren iki sinyal sözcüğü yazınız. (14 puan)
Sahneye çıktığında elleri titriyordu. Derin bir nefes alıp gözlerini kapattı, ilk notaya bastı. Bitirdiğinde salonda bir sessizlik oldu, ardından alkış koptu.
a) Metindeki kişinin başlangıçtaki duygusunu çıkarım yaparak yazınız.
b) Metnin sonundaki sessizliği yorumlayınız. (18 puan)
Yazar, eserinde her zorluğu göğüsleyen bir öğrencinin hayatını anlatır.
“Göğüslemek” kelimesinin anlamını tahmin ediniz ve aynı anlamda bir cümlede kullanınız. (14 puan)
“Hedef koymak başarıyı artırır.” düşüncesini sebep-sonuç bağı kurarak en az dört cümleyle yazınız. Bir atasözü ya da deyim kullanınız. (20 puan)
Yavaş, yavaş yürüdü. Kızlar Ela, Zeynep erkekler Mert, Efe gelecek.
Bu cümlelerdeki yazım ve noktalama hatalarını düzelterek yeniden yazınız. (16 puan)
1. Yazılı Provası cevap anahtarını göster
1. Yazılı Provası · Cevap Anahtarı
Mart ayında boğaza giren gemiler mayınlara çarptı. Denizde geçilemeyince savaş karaya taşındı. Mehmetçik siperlerde aylarca direndi. Düşman geri çekilirken dünya, bir milletin bağımsızlık kararlılığını gördü.
a) Savaşın karaya taşınma nedenini yazınız.
b) Metnin konusunu yazınız. (18 puan)
Metnin üç anahtar kelimesini belirleyiniz. Seçiminizin nedenini yazınız. (14 puan)
Yukarıdaki metinden yazarın Mehmetçik’e bakışını çıkarınız. Metnin vurguladığı bir değeri yazınız. (18 puan)
Ormanlar azalıyor. Bunun için fidan dikmek, yangınları önlemek ve kâğıt tüketimini azaltmak gerekir.
Bu metnin yapısını ve metindeki sorun ile çözümleri yazınız. (14 puan)
“Vatan sevgisi” konulu dört cümlelik bir paragraf yazınız. Bir mecaz anlamlı kelime kullanarak altını çiziniz. (20 puan)
İkileme, noktalı virgül ve üç nokta kullanılan birer cümle yazınız. (16 puan)
2. Yazılı Provası cevap anahtarını göster
2. Yazılı Provası · Cevap Anahtarı
← 7. Sınıf Türkçe Ders Notları · 7. Sınıf Ders Notları
Provalar örnek çalışmadır, resmî sınav sorusu değildir. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.