Lise Sosyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 155
Lise seçmeli Sosyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 155 11. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
11. Etkinlik: Ekonomik Sistemler
1. Tablo
| Sistem | Üretim | Tüketim | Bölüşüm |
|---|---|---|---|
| Kapitalizm | Üretim araçları özel mülkiyettedir; ne üretileceğine kâr amacıyla girişimci ve piyasa karar verir. | Serbest piyasada bireysel tercih ve satın alma gücüne göre; tüketim teşvik edilir. | Gelir piyasa ve rekabet yoluyla belirlenir; sermaye sahipleri lehine eşitsizlik büyüyebilir. |
| Sosyalizm | Üretim araçları kamu mülkiyetindedir; merkezî planlamayla toplumsal fayda için üretilir. | Devletin planladığı ve ihtiyaca göre dağıttığı mal ve hizmetlerle; seçenekler sınırlı olabilir. | Devlet eşitlik ilkesine göre dağıtır; gelir farkları azdır. |
| Karma Ekonomi | Özel sektör ve kamu sektörü birlikte üretir. | Serbest piyasa geçerlidir; devlet temel hizmetleri (eğitim, sağlık) de sunar. | Piyasa belirler, devlet vergi ve sosyal güvenlik politikalarıyla dengesizlikleri azaltır. |
2. Sorular
Eşitlik ve özgürlük ekseninde karşılaştırma
Örnek cevap: Kapitalizm ekonomik özgürlüğü (girişim, mülkiyet, tercih) öne çıkarır ama eşitsizliği artırabilir. Sosyalizm eşitliği hedefler ama merkezî planlama bireysel ekonomik özgürlüğü kısıtlar. Karma ekonomi her ikisini dengelemeye çalışır; özgürlüğü korurken devlet müdahalesiyle eşitsizlikleri azaltmayı amaçlar.
Üretim araçlarının özel mülkiyette olmasının avantaj ve dezavantajları
Örnek cevap: Avantajları: girişimciliği, rekabeti, verimliliği ve yeniliği teşvik eder; tüketiciye çeşitlilik sunar. Dezavantajları: kâr amacı toplumsal faydanın önüne geçebilir, gelir eşitsizliği ve tekelleşme artabilir, çalışanlar sömürüye açık hâle gelebilir.
Üretim araçlarının devletin elinde olmasının faydaları
Örnek cevap: Stratejik sektörlerde (enerji, su, ulaşım) kesintisiz ve herkese ulaşan hizmet, işsizliğin azalması, gelirin daha eşit dağılması, kâr getirmeyen ama toplum için gerekli alanlara yatırım yapılması ve planlı kalkınma sağlanabilir.
Refahta rekabet mi, dayanışma mı belirleyicidir?
Örnek cevap: İkisi birlikte gereklidir. Rekabet verimliliği ve yeniliği artırarak toplumsal zenginliği büyütür; dayanışma ise bu zenginliğin adil paylaşılmasını ve dezavantajlı kesimlerin korunmasını sağlar. Yalnızca rekabet eşitsizliği, yalnızca dayanışma ise durgunluğu doğurabilir; bu yüzden kalıcı refah ikisinin dengesiyle mümkündür.
Karma ekonomi hangi güçlü yanları bir araya getirir?
Cevap: Kapitalizmin serbest piyasa, rekabet, girişim özgürlüğü ve verimlilik yönünü; sosyalizmin ise sosyal adalet, kamu yararı, sosyal güvenlik ve planlama yönünü birleştirir.
← Sayfa 154 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 156 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.