Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 166
Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 166 Ölçme ve Değerlendirme 10-12. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
10. soru: Boşluk doldurma
| Sıra | Boşluk | Cevap |
|---|---|---|
| 1 | karar vermenin … açık ve anlaşılır biçimde belirlenir | amaç |
| 2 | yeterli ve güvenilir … | bilgi |
| 3 | farklı kaynaklardan elde edilen … sistemli biçimde toplanır | veriler |
| 4 | çeşitli … oluşturulur | seçenekler |
| 5 | bu seçenekler arasından farklı … üretilir | alternatif önermeler |
| 6 | önermeler mantık ilkeleri açısından … | denetlenir |
| 7 | belirlenen … çerçevesinde | ölçütler |
| 8 | tutarlılık ve çelişki durumları … (çerçevesinde) … | değerlendirilir |
| 9 | analizler sonucunda ulaşılan … karşılaştırılır | çıkarımlar |
| 10 | verilen kararın … ayrıntılı biçimde incelenir | sonuçlar(ı) |
“mantık” ve “bulunur” kavramları açıkta kalır (çeldirici).
11. soru
Cevap: Geçerlidir. Önermeleri sembolleştirelim: p = “Bir insan erdemlidir.”, q = “Ruhsal huzura sahiptir.”, r = “Mutludur.” Öncüller p → q ve q → r, sonuç p → r’dir. Bu, koşullu (hipotetik) kıyas biçimidir: Öncüllerin ikisinin de doğru olup sonucun yanlış olduğu hiçbir durum yoktur. Sonucun yanlış olması için p doğru, r yanlış olmalıdır; bu durumda p → q’nun doğru olması için q doğru olmalı, o zaman da q → r yanlış olur. Yani öncüller doğruyken sonuç yanlış olamaz.
| p | q | r | p → q | q → r | p → r |
|---|---|---|---|---|---|
| D | D | D | D | D | D |
| D | D | Y | D | Y | Y |
| D | Y | D | Y | D | D |
| D | Y | Y | Y | D | Y |
| Y | D | D | D | D | D |
| Y | D | Y | D | Y | D |
| Y | Y | D | D | D | D |
| Y | Y | Y | D | D | D |
Öncüllerin ikisinin de doğru olduğu satırlarda (1, 5, 7 ve 8. satırlar) sonuç da doğrudur; çıkarım geçerli ve öncüllerle tutarlıdır.
12. soru
Cevap: Sonuç öncüllerle çelişmez, yani öncüllerle birlikte doğru olabilir (tutarlıdır); ancak öncüllerden zorunlu olarak çıkmaz, dolayısıyla argüman geçersizdir. Öncüller yalnızca “Erdemli ise huzurludur, huzurlu ise mutludur.” der; erdemli olmayanın ne olacağı hakkında bilgi vermez. “Maddi kazanç peşinde koşan erdemli değildir, o hâlde mutlu olamaz.” çıkarımı p → r ve ¬p’den ¬r’ye geçer; bu, öncülün (önbileşenin) reddi hatasıdır. Erdemli olmayan biri başka bir yoldan ruhsal huzura ve mutluluğa ulaşabilir; öncüller bunu dışlamaz. Ayrıca metnin başındaki “mutluluk sadece dış koşullara bağlı değildir” ifadesi de dış koşulların mutluluğu tamamen engellediğini söylemez.
| p | r | p → r (öncül) | ¬p (öncül) | ¬r (sonuç) |
|---|---|---|---|---|
| D | D | D | Y | Y |
| D | Y | Y | Y | D |
| Y | D | D | D | Y |
| Y | Y | D | D | D |
3. satırda öncüllerin ikisi de doğru, sonuç yanlıştır; bu yüzden çıkarım geçersizdir.
← Sayfa 165 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 167 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.