9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 275
9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 275 Beyaz Lisan metni 1–9. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
Cevap: Ömer Seyfettin, düz yazıda Servet-i Fünun’un ağır ve yabancı kelimelerle dolu dilinden uzaklaşarak Türkçeyi yeniden “uyandırmış”, halkın konuştuğu sade Türkçeyle yazmıştır. Bu sade dile “Yeni Lisan” adını vermiş ve sade dil hareketinin öncülerinden olmuştur.
2. Soru
Cevap: Yahya Kemal, şiirde Türkçenin yapısına ve ruhuna uygun sade, tabii ve gerçek bir şiir dili kurmuştur. 1906’da Fransa’dayken bu dili kurmaya başlamış, Türkçe şiirin ilk sade ve doğal dizelerini söylemiştir. Kendi Gök Kubbemiz kitabındaki şiirleri, Türkçenin şiirde ulaştığı en üstün seviyenin örnekleridir.
3. Soru
Cevap: “Beyaz lisan”, Yahya Kemal’in eski Yunan edebiyatının dil anlayışından da yararlanarak oluşturduğu; süsten ve yabancı kelime yığınlarından arınmış, sade, tabii, temiz ve Türkçenin yapısına uygun şiir dilidir.
4. Soru
Cevap: Millî Edebiyat döneminde birçok şairin önce Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti’nin Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalarla dolu, ağır ve süslü diliyle şiir yazması, kısa süre sonra bu yanlış yolu bırakarak sade ve temiz Türkçeyle yazmaya başlamasıdır.
5. Soru
Cevap: Millî Edebiyat akımı, şairleri ve yazarları süslü ve ağır dilden uzaklaştırıp halkın konuştuğu sade ve temiz Türkçeye yöneltmiştir. Böylece Türkçe edebiyatta yeniden asıl değerine kavuşmuş, edebiyat ile halk arasındaki dil uçurumu kapanmaya başlamıştır.
6. Soru
Cevap: Banarlı’ya göre Yahya Kemal, Türkçe şiir dilinin kurucusudur. Gençliğinde Servet-i Fünun diliyle şiir yazmış, ancak sadece beş yıl sonra gurbette çok bilinçli bir tercihle hâlis Türkçeye geçmiştir. Bunu Avrupa şiirinin dil anlayışını da dikkate alarak yapmıştır. Şairin Kendi Gök Kubbemiz kitabındaki 81 şiiri, Türkçenin şiirde ulaşabileceği en yüksek seviyeyi gösterir. Banarlı, şairi hayranlıkla över.
7. Soru
Konusu: Türk edebiyatında sade Türkçeye dönüş; özellikle Ömer Seyfettin’in düz yazıda, Yahya Kemal’in şiirde Türkçeye katkıları.
Ana fikri: Türkçe, Servet-i Fünun’un ağır dilinden kurtularak sade ve hâlis hâline kavuşmuş; Yahya Kemal’in kurduğu “beyaz lisan”la şiirde en üstün seviyesine ulaşmıştır.
8. Soru
Örnek ortak sonuçlar: Banarlı, görüşlerini şiir örnekleriyle somutlaştırır ve karşılaştırma yapar (Yahya Kemal’in eski ve yeni dili). Dili yer yer eski kelimelerle (mübalağa, takdis, rezilane, lâubalilik) yüklüdür ve düzeltme işaretleri kullanılır. Öznel ve coşkulu bir tavırla yazar; övgü dolu, kesin yargılar bildirir (“Türkçenin en muhteşem şiir kitabı” gibi). Türkçeye duyduğu sevgi ve hassasiyet üslubuna yansır.
9. Soru
| Mehmet Kaplan | Nihat Sami Banarlı |
|---|---|
| Daha nesnel ve ölçülü bir dil kullanır; eseri ayrıntılarıyla inceler. Övgülerini gerekçelere ve metinden alınan örneklere dayandırır. Dili sadedir. | Daha öznel ve coşkulu bir dil kullanır; kesin ve övgü dolu yargılara yer verir. Eski kelimeler ve düzeltme işaretli yazım daha yoğundur. |
Ortak yönleri: İkisi de görüşlerini örnekle destekler, Türkçeye ve millî kültüre büyük önem verir ve öğretici bir amaçla yazar.
← Sayfa 274 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 276 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.