9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 167
9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 167 Harika Çocuk ve Hasta hikâyeleri a–d soruları cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
a) Harika Çocuk – çocuk hakları bağlamında yorum
Örnek cevap: Hikâyedeki çocuk henüz on iki yaşındayken sabahın beşinde kalkıp kardeşlerine bakmakta, ardından ağır ve tehlikeli bir işte, torna tezgâhında çalışmaktadır. Bu durum çocuğun eğitim, oyun, dinlenme ve sağlıklı gelişim hakkının elinden alındığını gösterir. Çocuk işçiliği, çocukların bedensel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkiler. Günümüzde ulusal ve uluslararası düzenlemeler (Çocuk Haklarının Korunmasına Dair Sözleşme gibi) çocukların ekonomik sömürüye ve sağlığına zararlı işlerde çalıştırılmaya karşı korunmasını öngörür. Hikâye, yayımlandığı 1950’li yıllarda yoksulluğun çocukları erkenden çalışmaya zorladığını gösteren bir toplumsal sorunu dile getirmektedir.
b) Tevfik Efendi’ye benzer biriyle karşılaşsaydınız
Örnek cevap: Önce gerçekten bir rahatsızlığı olup olmadığını anlamaya çalışır, geçmiş olsun dileklerimi iletir ve yardımcı olurdum. Ancak durumunu abartarak ilgi beklediğini fark edersem onu kırmadan, ilgiyi hastalıkla değil olumlu davranışlarla da kazanabileceğini nazikçe hissettirirdim. İnsanın ilgi ve sevgi görmeye ihtiyaç duyduğunu da anlayışla karşılardım.
c) Olay örgüleri
| Harika Çocuk | Hasta |
|---|---|
| Anlatıcı, hanın atölyesinde çalışan bir arkadaşını görmeye gider, onu bulamaz. → Kapı yanındaki tahta sandıkta yemek yiyen sarı saçlı, yeşil gözlü bir çocukla karşılaşır. → Çocuk ona yer gösterip ekmeğini paylaşmak ister. → Anlatıcı çocuğun torna-tesviye işi yaptığını, henüz on iki yaşında olduğunu öğrenir. → Çocuğun günlük yaşamını (erken kalkması, kardeşlerine bakması, işe gidişi) dinler. → Çocuk işinin başına koşar; anlatıcı, sandığın üzerine çıkıp makineyi ustalıkla kullanan çocuğu hayranlıkla izler. | Tevfik Efendi vezne arabasından inerken ayak bileğini incitir. → Evde yatarken eşinden ve komşularından büyük ilgi görür. → Gelen her misafire olayı abartarak anlatır; misafir varken inler, yokken rahatlar. → On gün kadar sonra ziyaretler seyrekleşir, karısı da ilgisini azaltır. → Tevfik Efendi sargılı ayağı ve bastonuyla sokağa çıkar, rastladıklarına başından geçeni anlatarak ilgi görmeye devam eder. → Sonunda işine döner ve arkadaşlarına evde duramadığını söyler. |
ç) Mekânın karakterlere etkisi
| Harika Çocuk | Hasta |
|---|---|
| Havası kirli, karanlık, sıkışık han ve atölye, çocuğun yoksulluğunu ve ağır çalışma koşullarını yansıtır. Bu ortam çocuğun yüzünü, ellerini kirletse de onun neşesini ve sevimliliğini yok edememiştir; çocuk ortama uyum sağlamış, işine büyük bir istekle sarılmıştır. | Ev; yumuşak yatak, ılık oda, sıcak çorbalar ve misafirlerle rahat, sevgi dolu bir mekân hâline gelir. Bu rahat ortam Tevfik Efendi’nin nazlanmasına ve hastalığını abartmasına yol açar. İlgi azaldığında ev çekiciliğini kaybeder ve Tevfik Efendi dışarıya, sonra da iş yerine yönelir. |
d) Olay örgüsü ve konunun zamana etkisi
| Harika Çocuk | Hasta |
|---|---|
| Evet. Hikâye kısa bir karşılaşmayı (birkaç saatlik bir zaman dilimini) anlattığı için zaman dar tutulmuştur. Çocuğun günlük yaşamı ise kendi anlatımıyla özetlenir. Konu bir yaşam kesiti olduğundan geniş bir zamana ihtiyaç duyulmamıştır. | Evet. Konu, hastalığın başlangıcından iyileşip işe dönülmesine kadar süren bir süreç olduğu için zaman daha geniştir (on günden fazla). İlginin zamanla azalması olay örgüsünün temelini oluşturduğundan zamanın akışı hikâye için önemlidir. |
Diğer soruların cevapları Sayfa 168‘dedir.
← Sayfa 164 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 168 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.