9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 161
9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 161 Eskici hikâyesi Metnimizi Anlayalım 10–14. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
10. Soru
a) Karakterler ve özellikleri
| Karakterler | Fiziksel Özellikler | Ruhsal Özellikler |
|---|---|---|
| Hasan (başkarakter) | Beş yaşında, küçük bir çocuk; konuşması peltek ve şirin. Halasının yanında entari, takke, kırmızı ayakkabı giymeye başlar; saçları perçemli kesilir. | Önce meraklı ve neşelidir. Anne babasını kaybetmiş, yalnız ve kırgındır. Dilini bilmediği bir ortamda içine kapanır, aylarca inatla susar. Türkçe konuşan birini bulunca coşkuyla konuşur, ayrılıkta derin bir üzüntüye kapılır. |
| Eskici (yardımcı karakter) | İzmitli; saçı sakalı dağınık, göğsü açık, pantolonu yamalı, dişleri eksik, yüzü ve gözleri sapsarı (hasta görünümlü), dişsizlikten peltek konuşur. | Gurbette yaşayan, bir suç yüzünden memleketinden kaçmış, yaşam karşısında sertleşmiş bir adamdır. Hasan’ı dinlerken memleket özlemiyle duygulanır; dışı katı ama içi yumuşak, merhametlidir. |
| Hala | Kara çarşaflı, kaşları kara ve çatık, iri benli; gerdanından, alnından, kollarından altınlar sallanır. | Hasan’ı sevgiyle karşılar, ona sahip çıkar; ancak onun ruh hâlini, dil ve kültür yabancılığını tam anlayamaz. |
| Hasan’ı yolcu edenler (akraba ve komşular) | Hikâyede fiziksel özelliklerine yer verilmez. | Sorumluluktan kurtulmanın rahatlığını yaşarlar; ama içten içe vicdanları rahat değildir. |
b) Karakterler arasındaki çatışmalar
Örnek cevap: Hikâyedeki en belirgin çatışma Hasan ile yeni çevresi arasındadır. Hasan’ın dili, alışkanlıkları ve geçmişi ile halasının yaşadığı kasabanın dili ve kültürü birbirinden çok farklıdır; Hasan bu yabancılığa karşı susarak direnir. Bunun yanında Hasan’ın kendi iç dünyasında yaşadığı bir çatışma da vardır: Arapçayı anlamaya başladığı hâlde konuşmamakta direnir. Eskicinin iç çatışması ise memleketinden uzak düşmüş olmasının acısıyla sertleşmiş kişiliği arasındadır; Hasan’ın anlattıkları onun bastırdığı özlemi ortaya çıkarır. Hasan’ı yolcu edenlerin de yaptıklarını hayırlı bir iş gibi göstermelerine rağmen içlerinin rahat olmaması küçük bir iç çatışmadır.
11. Soru
| Hikâyenin Teması | Hikâyenin Konusu |
|---|---|
| Gurbet, yalnızlık ve ana dili/vatan özlemi | Anne ve babasını kaybettikten sonra Arapça konuşulan uzak bir kasabaya, halasının yanına gönderilen küçük Hasan’ın orada yaşadığı yabancılık ve yalnızlık; bir gün Türkçe konuşan bir eskiciyle karşılaşmasıyla duyduğu kısa süreli sevinç ve ayrılık anındaki derin hüznü |
12. Soru
Mekânlar: İstanbul’daki rıhtım ve vapur, Hayfa’dan sonra binilen tren ve geçilen yollar (portakal bahçeleri, zeytinlikler, çıplak dağlar, çöl benzeri düzlük), istasyon, Filistin’in sapa bir kasabasındaki halanın tek katlı, dört yanı duvarlı toprak evi ve avlusu.
Katkısı: Mekânlar, Hasan’ın ruh hâlinin değişimini gösterir. İstanbul’dan uzaklaştıkça yeşil bahçelerin yerini kurak, ıssız topraklar alır; mekân çoraklaştıkça Hasan da durgunlaşır. Halanın sıkıcı, basık evi çocuğun içine kapanıklığını ve yalnızlığını güçlendirir. Eskicinin geldiği avlu ise hikâyenin düğümünün çözüldüğü yerdir. Ayrıca sıcak, uzak ve yabancı bir coğrafyanın seçilmesi gurbet temasını belirginleştirir. Kanlıca, İzmit gibi anılan yerler de özlenen memleketi temsil eder.
13. Soru
Örnek cevap: Olaylar, Filistin’in henüz Osmanlı toprakları içinde olduğu, İstanbul’dan Hayfa’ya vapurla, oradan iç bölgelere trenle gidilen bir dönemde (Osmanlı Devleti’nin son yılları) geçer. Hasan’ın yolculuğu birkaç gün sürer; halasının yanında geçen ve onun sustuğu süre yaklaşık altı aydır. Hikâyede zaman doğrusal (kronolojik) ilerler; yolculuk bölümünde zaman hızlı akarken eskiciyle geçen kısa süre ayrıntılı anlatılır. Hasan’ın İstanbul’daki geçmişi ise onun anlattıklarıyla (geriye dönüşle) okura sezdirilir. Sıcak iklim ve kızgın güneş vurgusu da zamanın yaz aylarına ya da sıcak bir mevsime denk geldiğini düşündürür.
14. Soru
a) Türkçenin doğru ve güzel kullanımına örnek cümleler
Bu soruda hikâyeden seçtiğiniz üç cümleyi defterinize yazmanız beklenir. Seçim yapabileceğiniz yerlere örnekler:
- Hasan’ın ağlarken akan gözyaşlarının, tren penceresinden süzülen yağmur damlalarına benzetildiği uzun cümle (hikâyenin son bölümü).
- Hasan’ın adını bilmediği develeri, kambur sırtları ve ağır yürüyüşleriyle tarif eden betimleme cümlesi.
- Eskicinin gözyaşlarının sıcak göğsüne bir pınar sızıntısı gibi serin döküldüğünü anlatan son cümle.
- Hasan’ın susmasını, denizin altında nefesini tutan bir adama benzeten cümle.
Not: Cümleleri kitaptaki metinden kendiniz bulup yazmalısınız.
Sorunun b şıkkının cevabı Sayfa 162‘dedir.
← Sayfa 160 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 162 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.