9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 135

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 135 Dinleme/İzleme Sonrası (Mihriban – Aşk) Metnimizi Anlayalım 8–16. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

8. Soru

Şair aşkı bir kördüğüme benzetmiştir; çünkü kördüğüm ne kadar uğraşılsa da çözülemeyen bir düğümdür. Aşk da şair için baştan sona çözümsüz, içinden çıkılamayan, anlamı kavranamayan ve kurtulunamayan bir duygudur. Bu benzetme, şairin aşk karşısındaki çaresizliğini somut bir görüntüyle anlatır.

9. Soru

Örnek cevap: Şair hüzünlü, çaresiz, özlem dolu ve yalnızdır. Ayrılığı ölümden ağır bulması, kaleminin elinden düşmesi, aklının karışması, hekimlerin yarasına ilaç bulamaması onun derin bir aşk acısı içinde olduğunu gösterir. Ancak sevgisinden vazgeçmez; aşkına sadık ve kararlıdır. Ortak çıkarımımız, şairin aşkın acısını yaşasa da bu duygudan kopamadığıdır.

10. Soru

Şiirin teması aşk ve ayrılık acısıdır.

11. Soru

Örnek cevap: Bu tema romanla daha etkili işlenebilir; çünkü roman, aşkın doğuşunu, ayrılığın nedenlerini ve kahramanların iç dünyasını uzun uzun, ayrıntılı bir şekilde anlatma imkânı verir. Ancak şiir, duyguyu az sözle yoğun biçimde verdiği için aşk temasının en doğal anlatım biçimidir. (Tiyatroyu seçenler, duyguların sahnede canlandırılmasının izleyiciyi doğrudan etkileyeceğini gerekçe gösterebilir.)

12. Soru

Dize sonlarındaki kafiye ve redifler (özellikle her dörtlüğün sonunda tekrarlanan “Mihriban” redifi ve “-ulmuyor, -ilmiyor” ses benzerlikleri) şiire müzikalite kazandırır, dizeleri birbirine bağlar, şiirin kolay akılda kalmasını sağlar ve sevgilinin adını sürekli vurgulayarak aşkın şiirin merkezinde olduğunu hissettirir.

13. Soru

Dizelerdeki hece sayılarının eşit olmasının nedeni şiirin hece ölçüsüyle (11’li hece ölçüsü) yazılmış olmasıdır. Hece eşitliği şiire düzenli bir ritim kazandırır; bu da halk şiiri geleneğine uygun, kolay okunan ve bestelenmeye elverişli bir ahenk oluşturur.

14. Soru

Dizelerin dörtlükler hâlinde kümelenmesi, her dörtlükte aşkın farklı bir yönünün (bağlılığı, yazıya sığmazlığı, değişmezliği, sınırsızlığı, çözümsüzlüğü) işlenmesini sağlar. Böylece tema adım adım derinleşir. Ayrıca dörtlük, koşma ve türkü gibi halk şiiri biçimlerinin temel birimidir; şiirin içtenliğini ve halk şiiri havasını güçlendirir.

15. Soru

a)

Şair aşka karşı teslimiyetçi ve sadık bir tutum içindedir. Aşkın acısını ve çaresizliğini kabullenir; ondan kurtulmaya çalışmaz, aşkı yüceltir ve sınırsız, tarif edilemez bir duygu olarak görür.

b)

Örnek cevap: Kısmen katılıyorum. Aşkın insanı derinden etkileyen, tarifi zor bir duygu olduğu doğrudur ve sadakat güzel bir değerdir. Ancak aşkın insanı tamamen çaresiz bırakması, aklını ve hayatını yönetmesi bence doğru değildir; insan duygularıyla aklı arasında denge kurabilmelidir.

16. Soru – Edebî sanatlar

• Teşbih (benzetme): Aşkın kördüğüme benzetilmesi.
• Teşhis (kişileştirme): Lambadaki alevin üşümesi.
• Hüsnütalil: Alevin titremesinin üşümeye bağlanması.
• Mübalağa (abartma): Ayrılığın ölümden zor gösterilmesi, kara bahtın taşa çalınsa bile ezilmemesi, aşkın külüne kar konsa köz olması.
• Telmih / tenasüp: Bülbül ile gül ilişkisinin hatırlatılması ve bülbül–gül kelimelerinin birlikte kullanılması.
• Tezat: Kar ile köz (soğuk–sıcak) kavramlarının bir arada kullanılması.
• Nida ve seslenme: “Mihriban” seslenişinin tekrarı.

← Sayfa 134 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 136 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.