9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 93 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 10–14. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
10. Soru
| Ürün | pH kâğıdı rengi | Yaklaşık pH | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Tuz ruhu | Kırmızı-turuncu | yaklaşık 1 | Asidik |
| Yüzey temizleyici | Koyu yeşil | yaklaşık 7 | Nötr |
| Çamaşır suyu | Koyu mor-lacivert | yaklaşık 12–13 | Bazik |
11. Soru
Grafik 1’e göre yüzey rengine etkisi en yüksekten en düşüğe: tuz ruhu > çamaşır suyu > yüzey temizleyici.
- Tuz ruhu kuvvetli asit olduğu için taştaki CaCO3 ile tepkimeye girer, yüzeyi aşındırır ve rengini en çok değiştirir.
- Çamaşır suyu bazik ve ağartıcı (oksitleyici) özellikte olduğundan yüzey renginde çok küçük bir değişikliğe neden olmuştur.
- Yüzey temizleyici nötr olduğu için taşla tepkimeye girmez, yüzey rengi değişmemiştir.
12. Soru
Damlatılan maddenin taşta oluşturduğu aşınmanın derinliği Grafik 2’deki kütle kaybıyla karşılaştırılır:
- b) Taşta derin bir oyuk oluşmuştur; en fazla kütle kaybına (yaklaşık %2) neden olan tuz ruhu kullanılmış olabilir.
- a) Taşta çok küçük bir çatlak/aşınma vardır; az kütle kaybına neden olan çamaşır suyu kullanılmış olabilir.
- c) Belirgin bir aşınma yoktur; kütle kaybına neden olmayan nötr yüzey temizleyici kullanılmış olabilir.
13. Soru
Grafik 2’ye göre tuz ruhu kullanılan taşın kütlesi %100’den yaklaşık %98’e düşmüştür; yani yaklaşık %2 aşınma olmuştur.
Tepkime denklemine göre taştaki kalsiyum karbonat hidroklorik asitle tepkimeye girer: CaCO3(k) + 2HCl(suda) → CaCl2(suda) + CO2(g) + H2O(s). Oluşan CaCl2 suda çözünür ve yüzeyden uzaklaşır, CO2 ise gaz olarak ortamdan ayrılır. Katı taşın bir kısmı bu şekilde çözünen ve uçan ürünlere dönüştüğü için kütle azalır ve yüzey aşınır.
14. Soru
Örnek cevap: Doğal taş yüzeyler için pH değeri nötre yakın (yaklaşık 7), asit içermeyen yüzey temizleyicilerini seçerim. Çünkü araştırmada nötr yüzey temizleyici taşın rengini ve kütlesini değiştirmemiştir. Tuz ruhu, kireç çözücü, sirke, limon tuzu gibi asidik ürünler CaCO3 ile tepkimeye girerek taşı aşındırır; çamaşır suyu da renkte değişiklik yapabildiği için tercih edilmemelidir.
← Sayfa 92 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 94 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.