9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 260 Etkinlik-3.6 3. Yönerge Çözüm Raporu-6 ve 1-4. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Çözüm Raporu-6 (Manyetit nanoparçacıklar)

Örnek önerme: Grafiğe göre 40 mg demir oksit nanoparçacık kullanıldığında giderim verimi kurşunda %100, bakırda %99,52, kadmiyumda %60,98, arsenikte %89,99, çinkoda %87,71, nikelde %43,84’tür; 10 mg kullanıldığında verimler daha düşüktür (ör. Cd %31,91). Manyetik nanoparçacık miktarı artırılınca giderim verimi artmaktadır. Bu yöntem özellikle kurşun ve bakırın sudan hızla uzaklaştırılmasında çok etkilidir; filtreler mıknatısla toplanıp tekrar kullanılabildiği için ekonomiktir. Nikel ve kadmiyum için ise başka yöntemlerle desteklenmelidir.

1. Soru (Ölçütler)

Örnek ölçütler:

• a) Deniz çok toksik olan ağır metallerden (kadmiyum, cıva, kurşun) tamamen temizlenmeli.
• b) Uygulanan yöntem denize yeni bir kirletici veya canlı türü eklememeli, ekosisteme zarar vermemeli.
• c) Yöntem büyük alanlarda uygulanabilir, ekonomik ve hızlı olmalı.
• ç) Toplanan ağır metal ve nanoparçacıklar güvenli şekilde bertaraf edilmeli veya geri kazanılmalı.

2. Soru (Önermeler)

• Denizden ağır metalleri temizlemek için: Önce manyetit nanoparçacık filtreleriyle kurşun ve bakır; membran filtrelerle düşük derişimli kadmiyum, kurşun ve nikel; pirina ile demir, çinko, mangan ve nikel uzaklaştırılmalıdır. Kıyılarda ve durgun sularda su mercimekleri, kontrollü tanklarda ise cıva ve kadmiyumu gideren bakteriler kullanılabilir.
• Denizdeki nanoparçacıkları temizlemek için: Manyetik demir oksit nanoparçacıklar veya bunları içeren filtreler kullanılmalı, kıyıdaki kirli toprakta ise bitkisel ekstraksiyon uygulanmalıdır.

3. Soru

Kendi önermelerinizi diğer grupların önermeleriyle belirlediğiniz ölçütlere göre (toksik metallerin tamamen giderilmesi, ekosisteme zararsızlık, maliyet, uygulanabilirlik) karşılaştırınız. Örneğin bakteri yöntemi ucuz ve çok yönlüdür ama kontrolsüz üreme riski taşır; membran filtre yöntemi tam giderim sağlar ama atık çamuru oluşturur.

4. Soru

Kimyasal ayak izi, kimyasal maddelerin çevre ve canlılar üzerinde bıraktığı olumsuz etkinin büyüklüğüdür. Önerilen yöntemler suda kalan ağır metal ve nanoparçacık miktarını (örneğin kurşunu %100’e yakın oranda) azalttığı için kimyasal ayak izini büyük ölçüde küçültür. Pirina, su mercimeği ve bitkiler gibi doğal, yenilenebilir malzemelerin kullanılması da yeni kimyasal kullanımını azaltarak ayak izinin daha da küçülmesini sağlar. Ne kadar azaldığı, uygulama öncesi ve sonrası derişim ölçümleriyle belirlenir.

← Sayfa 259 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 261 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.