9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 237

9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 237 4. Etkinlik (Tahmin Et – Gözle – Açıkla) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Tahmin Et

a) Musluk suyu kullanıldığında iki kaptaki suyun sıcaklığı da yaklaşık oda sıcaklığındadır (ör. 20 °C).

b) Sıcaklıklar eşit olduğundan iki kaptaki su moleküllerinin ortalama hareketi (ortalama kinetik enerjisi) aynıdır; şekillere aynı uzunlukta oklarla gösterilir.

c) Erlenmayerdeki su 60 °C’a kadar ısıtılınca molekülleri daha hızlı hareket eder; şekilde erlenmayerdeki moleküller daha uzun oklarla, beherdekiler kısa oklarla gösterilir. (Beherdeki su ≈ 20 °C’ta kalır.)

ç) Sıcak su; soğuk suya veya buzlu suya konarak, kabı geniş bir yüzeye yayarak, üzerine üfleyerek (hava akımı) veya oda sıcaklığında bekletilerek soğutulabilir. Ortak fikir: sıcak suyu kendisinden daha düşük sıcaklıktaki bir ortamla temas ettirmek gerekir; ısı sıcaktan soğuğa aktarılır.

d) Tahmin: Erlenmayerdeki sıcak suyun sıcaklığı azalır, beherdeki suyun sıcaklığı artar; bir süre sonra iki sıcaklık eşitlenir ve 20 °C ile 60 °C arasında bir değerde sabitlenir.

Gözle

Beklenen gözlem: Erlenmayerdeki termometrenin değeri hızla, sonra yavaş yavaş düşer; beherdeki termometrenin değeri yükselir. Bir süre sonra iki termometre aynı değeri gösterir ve değerler sabit kalır.

Örnek ölçüm: Erlenmayerde 100 g 60 °C su, beherde 200 g 20 °C su varsa ısı kaybı ihmal edildiğinde denge sıcaklığı

100 · (60 − T) = 200 · (T − 20) ⇒ T ≈ 33 °C

Sıcaklık değişimleri: erlenmayerdeki su için ΔT ≈ −27 °C, beherdeki su için ΔT ≈ +13 °C. Kütlesi büyük olan beherdeki suyun sıcaklık değişimi daha küçüktür. (Kapların ve havanın da ısı alması nedeniyle gerçek denge sıcaklığı biraz daha düşük ölçülebilir.)

d) Şekil: Erlenmayer kabından beherdeki suya doğru ok çizilerek ısı akış yönü gösterilir; erlenmayerde “60 °C → ≈ 33 °C”, beherde “20 °C → ≈ 33 °C” yazılır.

Açıkla

a) Isıl denge: Sıcaklıkları farklı maddeler temas ettiğinde, aralarındaki ısı alışverişinin sona erdiği ve sıcaklıklarının eşitlendiği durumdur.

Denge sıcaklığı: Isıl dengeye ulaşan maddelerin ortak son sıcaklığıdır.

b) Denge sıcaklığını etkileyen değişkenler: Maddelerin ilk sıcaklıkları, kütleleri, öz ısıları (kütle ile öz ısı birlikte ısı sığasını belirler), ısı alışverişi sırasında hâl değişimi olup olmadığı ve çevreyle (kap, hava) yapılan ısı alışverişi. Denge sıcaklığı her zaman ilk sıcaklıklar arasında bir değerdir ve ısı sığası büyük olan maddenin ilk sıcaklığına daha yakındır.

← Sayfa 236 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 238 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.