9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 147
9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 147 2. Etkinlik (7–11. basamaklar) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
7. Basamak
Öğretmeninizin rehberliğinde gruplar oluşturulur; bu basamağın yazılı bir cevabı yoktur.
8. Basamak – Hipotez
Örnek hipotez: “Durgun bir sıvının bir noktada oluşturduğu basınç, o noktanın derinliği ve sıvının yoğunluğu arttıkça artar; kabın şekline ve taban alanına bağlı değildir.”
9. ve 10. Basamak – Deney Tasarımı
Örnek deney: Delikli şişe ve U borulu manometre deneyi
Dikkat edilecek hususlar
- Amaç: Sıvı basıncının derinlik ve sıvı yoğunluğuyla ilişkisini belirlemek.
- Değişkenler: Bir seferde yalnızca bir değişken değiştirilir (önce derinlik, sonra sıvının cinsi); diğerleri sabit tutulur.
- Veri toplama: Manometredeki seviye farkı veya delikten fışkıran suyun yatay menzili cetvelle ölçülür, her ölçüm 2–3 kez tekrarlanıp ortalaması alınır.
- Güvenlik: Cam malzeme dikkatli kullanılır, dökülen sıvı hemen silinir (kayma tehlikesi), tuzlu su vb. göze kaçırılmaz.
- Basamaklar: (1) Pet şişenin yan yüzüne farklı yüksekliklerde üç delik açılır. (2) Delikler bantla kapatılıp şişe suyla doldurulur. (3) Bantlar aynı anda açılıp fışkıran suların menzili karşılaştırılır. (4) Manometrenin ucundaki huni, su dolu kapta farklı derinliklere indirilerek seviye farkı ölçülür. (5) Aynı işlem tuzlu su ve yağ ile tekrarlanır.
Deney düzeneği
Masada duran, yan yüzünde üst üste üç delik bulunan su dolu pet şişe; yanında içinde renkli su bulunan U borusu, U borusuna hortumla bağlı, ağzı lastik zarla kapatılmış huni ve huninin daldırıldığı su dolu cam kap.
Araç gereç: Pet şişe, şiş/çivi, bant, U borusu (manometre), hortum, huni, balon zarı, cetvel, büyük cam kap, su, tuz, sıvı yağ.
11. Basamak – Veriler ve Yorumlar
Beklenen veriler (g ≈ 9,8 m/s² alınarak sıvının kendi basıncı P = h · d · g ile hesaplanmıştır):
| Sıvı (yoğunluk) | h = 0,1 m | h = 0,2 m | h = 0,3 m |
|---|---|---|---|
| Zeytinyağı (≈ 700–900 kg/m³, örnek 700) | 686 Pa | 1372 Pa | 2058 Pa |
| Su (1000 kg/m³) | 980 Pa | 1960 Pa | 2940 Pa |
| Tuzlu su (örnek 1200 kg/m³) | 1176 Pa | 2352 Pa | 3528 Pa |
Gözlemler ve yorumlar:
- Şişede en alttaki delikten çıkan su en uzağa fışkırır: derinlik arttıkça basınç artar.
- Huni iki kat derine indirildiğinde manometredeki seviye farkı yaklaşık iki katına çıkar: basınç derinlikle doğru orantılıdır.
- Aynı derinlikte tuzlu suda seviye farkı daha büyük, yağda daha küçüktür: basınç, sıvının yoğunluğuyla doğru orantılıdır.
- Huni aynı derinlikte farklı yönlere çevrildiğinde seviye farkı değişmez: sıvı basıncı bir noktada her yönde eşittir.
Not: Simülasyonda açık hava basıncı açıksa basınç ölçer, sıvı basıncına ek olarak yaklaşık 101 kPa’lık açık hava basıncını da gösterir.
← Sayfa 146 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 148 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.