9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 22 Batı Karadeniz sel afeti etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Etkinliğin değerlendirme soruları kitapta 23. sayfada yer almaktadır; cevaplar burada verilmiştir.
1. Doğal koşullar ve beşerî faaliyetler
Doğal koşullar: 10–12 Ağustos 2021 arasında 420,6 mm yağış düşmesi (son beş yılın ağustos ortalaması 31,5 mm, yıllık ortalama 773,7 mm; yani üç günde yaklaşık yarım yıllık yağış), ilçe merkezinin dar ve eğimli Ezine Çayı vadisinde bulunması, eğimli dağlık arazi.
Beşerî faaliyetler: Akarsu yatağının daraltılması, yerleşmelerin vadi tabanına kurulması, depolardaki tomrukların akıntıya kapılıp su yollarını tıkaması, çay üzerindeki köprülerin alçak yapılması.
2. Doğal koşullar ile beşerî faaliyetler arasındaki ilişki
Aşırı yağış selin asıl sebebidir; ancak beşerî faaliyetler selin etkisini büyütmüştür. Daralan yataktan taşan su vadi tabanındaki evlere yayılmış, tomruklar ve alçak köprüler suyun akışını engelleyerek su seviyesini daha da yükseltmiştir. Yani doğal olay, yanlış arazi kullanımı nedeniyle afete dönüşmüştür.
3. Nasıl bir mekânsal planlama gerekir?
- Dere yatakları ve taşkın alanlarına yapı izni verilmemeli, yerleşmeler sel riski düşük, yüksek ve güvenli alanlara kaydırılmalıdır.
- Akarsu yatağı doğal genişliğinde bırakılmalı, ıslah çalışmaları yapılmalıdır.
- Köprüler taşkın debisini geçirecek yükseklikte ve genişlikte yapılmalıdır.
- Tomruk depoları dere kenarından uzak yerlere taşınmalıdır.
- Risk haritaları hazırlanmalı, erken uyarı sistemi kurulmalıdır.
4. Mekânsal planlamada insanlara düşen sorumluluklar
Örnek cevap: Dere yataklarına ve riskli alanlara yapı yapmamak, imar ve afet planlarına uymak, akarsu yataklarına atık ve malzeme bırakmamak, ormanları korumak, afet uyarılarını dikkate almak ve afet bilinciyle hareket etmek.
5. Mekânsal planlamanın ülke kaynakları açısından önemi
Doğru planlama; arazinin en uygun amaçla kullanılmasını (tarım, yerleşme, sanayi, orman), afetlerden kaynaklanan can ve mal kayıplarının azalmasını, yeniden yapım masraflarının önlenmesini sağlar. Böylece toprak, su, orman gibi kaynaklar korunur ve ülke ekonomisine yük bindirilmeden sürdürülebilir biçimde kullanılır.
← Sayfa 20 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 23 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.