9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 193 “Tehlike, Risk ve Afet” etkinliği cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Sorular, 192. sayfadaki 17 Ağustos 1999 Depremi metni ile deprem tehlikesi ve diri fay haritalarına göre cevaplanır.
1. Soru: Depremdeki tehlike, risk ve afet kavramları
- Tehlike: Bölgeden Türkiye’nin en etkin fay sistemlerinden biri olan Kuzey Anadolu Fay Sistemi’nin geçmesi; İzmit Körfezi çevresinin yüksek deprem tehlikesi taşıması ve 7,4 büyüklüğünde deprem üretebilecek diri fayların bulunması.
- Maruziyet: Fay hattına çok yakın olan Gölcük, İzmit, Karamürsel, Gebze gibi yerleşmelerde nüfus yoğunluğunun, şehirleşmenin ve önemli sanayi tesislerinin fazla olması; çok sayıda insanın ve yapının tehlikeyle karşı karşıya bulunması.
- Güvenlik açığı: Yerleşmelerin deprem tehlikesi ve zemin durumu dikkate alınmadan, deprem dalgalarını büyüten gevşek alüvyal zeminler üzerine kurulması; binaların kurallara uygun inşa edilmemesi.
- Risk: Tehlike, maruziyet ve güvenlik açığı bir araya geldiğinde bölgede büyük can ve mal kaybı yaşanma olasılığının çok yüksek olması.
- Afet: 17 Ağustos 1999’da depremin meydana gelmesiyle binaların yıkılması, büyük can ve mal kaybının yaşanması, olağan hayatın durması ve dış yardıma ihtiyaç duyulması.
İlişki: Deprem tek başına bir tehlikedir. İnsanlar ve yapılar bu tehlikeye maruz kaldığında ve gerekli önlemler alınmadığında (güvenlik açığı) risk oluşur. Risk gerçekleştiğinde ise olay afete dönüşür. Kurallara uygun yapılan binalarda hasarın az olması, önlem alınarak riskin ve afetin etkisinin azaltılabileceğini gösterir.
Şemanın doldurulması
| Şemadaki alan | Yazılabilecek ifade |
|---|---|
| Tehlike | Kuzey Anadolu Fay Sistemi, 7,4 büyüklüğünde deprem |
| Maruziyet | Yoğun nüfus, sanayi tesisleri ve kentleşme |
| Güvenlik açığı | Alüvyal zemin üzerine yapılaşma, depreme dayanıksız binalar |
| Risk | Büyük can ve mal kaybı olasılığı |
| Afet (merkez) | 17 Ağustos 1999 Gölcük merkezli deprem afeti |
| Çevre | İzmit Körfezi çevresinin doğal ve beşerî ortamı |
2. Soru: Farklı afet örnekleri üzerinden kavramlar arasındaki ilişki
Örnek çalışma (sel afeti üzerinden):
| Kavram | Sel örneği | Heyelan örneği |
|---|---|---|
| Tehlike | Aşırı yağış sonucu akarsuyun taşma potansiyeli | Eğimli, killi ve yağışlı yamaçların kayma potansiyeli |
| Maruziyet | Dere yatağına ve vadi tabanına kurulmuş evler | Yamaç üzerine kurulmuş köy ve yollar |
| Güvenlik açığı | Dere yatağının daraltılması, sele dayanıksız yapılar, tahliye planı olmaması | Yamaçta ağaçların kesilmesi, yol yapımıyla yamacın kazılması, drenaj yapılmaması |
| Risk | Taşkında can ve mal kaybı yaşanma olasılığı | Toprak kaymasıyla evlerin yıkılma olasılığı |
| Afet | Sel sonucu evlerin su altında kalması ve can kayıpları | Heyelanla köyün zarar görmesi, yolların kapanması |
Çalışmanızı metin, şema veya resim şeklinde hazırlayabilirsiniz. Önemli olan; tehlikenin tek başına afet olmadığını, maruziyet ve güvenlik açığıyla birleştiğinde risk oluştuğunu, önlem alınmazsa riskin afete dönüştüğünü göstermektir.
← Sayfa 192 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 196 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.