9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 129

9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 129 “İklim Sistemi Bileşenlerindeki Değişimin İklim Sistemi Üzerine Etkisi” etkinliği 1. adım sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Sorular 128 ve 129. sayfalardaki metin, grafik ve görsellerden yararlanılarak cevaplanır.

1. Soru: İklim değişikliğine neden olan coğrafi olay, olgu ve unsurlar

• İnsan faaliyetleri kaynaklı sera gazı emisyonları (enerji üretimi, sanayi, tarım-ormancılık ve arazi kullanımı, ulaşım, konutlar).
• Sera gazlarının artışıyla güçlenen sera etkisi ve buna bağlı küresel sıcaklık artışı.
• Artan buharlaşma ve atmosferdeki nem miktarının artması (1 °C’lik artış nemi yaklaşık %7 artırır), yani hidrolojik döngüdeki değişim.
• Okyanus sularının ısınması ve termal genleşme.
• Kriyosferdeki değişimler: deniz buzlarının, kar örtüsünün, buzulların ve permafrostun azalması.

2. Soru: Küresel sıcaklık artışının iklim sistemi bileşenlerinde yarattığı değişimler

• Atmosfer: XX. yüzyılda sıcaklık yaklaşık 0,74 °C artmış, su buharı miktarı yükselmiş; yağışın miktarı, mevsimlere dağılışı, şiddeti ve tipi değişmiştir.
• Hidrosfer: Okyanus suları ısınmış, yoğunluğu azalıp hacmi artmış ve deniz seviyesi 1900’den bu yana sürekli yükselmiştir (grafikte belirgin artış).
• Kriyosfer: Kuzey Buz Denizi’ndeki deniz buzu alanı 1986’dan 2016’ya belirgin şekilde daralmış; kar örtüsü, buzullar ve permafrost alan ve hacim olarak azalmıştır.
• Biyosfer: Bitkilerin tomurcuklanma zamanı öne kaymıştır (Cenova’da at kestanesinin ilk tomurcuklanması nisandan şubat-mart aylarına doğru erkene çekilmiştir).

3. Soru: Karasal ve sucul ekosistemlerdeki değişimler

• Karasal ekosistemler: Bitkilerin yaprak çıkarma ve çiçek açma (tomurcuklanma) tarihleri erkene kaymıştır. Türlerin yayılış alanları değişmekte, sıcaklığa dayanıklı türler yayılırken nem ve soğuk isteyen türler azalmaktadır. Kuraklık, sel ve sıcak hava dalgası gibi ekstrem olaylar ekosistemlere zarar vermektedir.
• Sucul ekosistemler: Okyanus suyunun sıcaklığı, yoğunluğu ve pH değeri değişmiş; fitoplanktonların verimliliği ve klorofil üretimi etkilenmiştir. Deniz buzlarının azalması kutup canlılarının (ör. buz üzerinde yaşayan türler) yaşam alanını daraltmıştır. Deniz seviyesinin yükselmesi kıyı ekosistemlerini (sulak alanlar, kıyı ovaları) tehdit etmektedir.

4. Soru: İklim değişikliğinin beşerî faaliyetlerde neden olduğu değişimler

• Tarım: Ekim-hasat zamanları ve yetiştirilen ürün türleri değişmekte, kuraklığa dayanıklı ürünlere ve su tasarruflu sulama yöntemlerine yönelim artmaktadır.
• Enerji: Fosil yakıtlardan güneş, rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş hızlanmaktadır; serinleme için enerji tüketimi artmaktadır.
• Tüketim alışkanlıkları: Enerji verimli ürünler, toplu taşıma, elektrikli araçlar, geri dönüşüm ve su tasarrufu yaygınlaşmaktadır.
• Yerleşme ve turizm: Kıyı yerleşmeleri için önlemler alınmakta, kış turizmi gibi kar örtüsüne bağlı faaliyetler olumsuz etkilenmektedir.

5. Soru: Mücadelede başarı sağlanamazsa beklenen olası değişimler

Örnek cevap:

• Kuraklık artacak, tarımsal verim düşecek; gıda ve su kıtlığı yaşanabilecektir.
• Deniz seviyesinin yükselmesiyle kıyıdaki yerleşmeler, limanlar ve tarım alanları sular altında kalabilecektir (ör. alçak adalar).
• Kuraklaşan bölgelerden milyonlarca insanın göç etmesi (iklim göçü) beklenmektedir.
• Sel, kasırga, sıcak hava dalgası gibi ekstrem olayların artmasıyla afet kaynaklı can ve mal kayıpları çoğalacaktır.
• Hastalık taşıyan canlıların yayılış alanı genişleyerek salgın hastalıklar artabilecek; turizm, enerji ve sanayi gibi sektörlerde ekonomik kayıplar yaşanacaktır.

← Sayfa 128 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 130 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.