9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 123 “Levha Tektoniğinin İklime Etkisi” etkinliği cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Etkinlik: Levha Tektoniğinin İklime Etkisi – Değerlendirme

1. İklim değişikliğinin yaşanmasında etkili olan coğrafi unsurlar

• Levha tektoniği: Levha hareketleri sonucu Panama çevresindeki su yolunun kapanması (Panama Kıstağı’nın oluşması).
• Okyanus akıntıları: Gulf Stream akıntısının güçlenmesi ve ılık, tuzlu suyu kuzeye taşıması.
• Deniz suyunun sıcaklık ve tuzluluk özellikleri: İki okyanus arasındaki sıcak-tuzlu ve soğuk-az tuzlu su alışverişinin kesilmesi.
• Rüzgârlar ve buharlaşma: Okyanustan atmosfere daha fazla su buharı taşınması, nemli batı rüzgârlarının Avrupa’ya yağış getirmesi.
• Akarsular: Yağışla oluşan suların Kuzey Buz Denizi’ne taşınması.
• Deniz buzları: Güneş ışınlarını geri yansıtması ve okyanustaki ısının atmosfere geçişini engellemesi.

2. Etkili olduğu alanın iklim özelliklerindeki değişimler

Batı Avrupa kıyıları ılık ve tuzlu suların etkisiyle daha ılık ve daha nemli hâle gelmiş, yağış miktarı artmıştır. Buna karşılık Kuzey Buz Denizi ve çevresinde deniz buzları yaygınlaşmış, yüksek enlemler soğumuş ve buzullaşma başlamıştır. Yani okyanus çevresinde nem ve yağış artarken kutba yakın alanlarda sıcaklık düşmüştür.

3. Biyoçeşitliliğe etkisi

Örnek cevap: Batı Avrupa’da ılık ve nemli koşullara uyum sağlayan bitki ve hayvan türleri (ör. nemcil orman türleri) yayılmış olabilir. Yüksek enlemlerde soğumaya ve buzullaşmaya bağlı olarak soğuğa dayanıksız türler azalmış ya da daha güney sahalara çekilmiş, soğuğa uyumlu türlerin (tundra bitkileri, kutup hayvanları) yaşam alanı genişlemiştir. Ayrıca su yolunun kapanmasıyla Atlas ve Büyük Okyanus’taki deniz canlıları birbirinden ayrılmış, kara köprüsü sayesinde Kuzey ve Güney Amerika’daki kara canlıları birbirine karışabilmiştir.

4. Bu unsurlar bugün de iklim değişikliğine yol açabilir mi?

Evet. Gerekçeler:

• Levha hareketleri bugün de devam etmektedir; çok uzun sürede kara ve denizlerin dağılışını, dolayısıyla okyanus akıntılarını ve iklimi değiştirebilir.
• Okyanus akıntıları bugün de ısıyı ve nemi taşımaktadır. Buzulların erimesiyle denize karışan tatlı su, akıntıların gücünü değiştirerek bölgesel iklimi etkileyebilir.
• Deniz buzlarının ve kar örtüsünün azalması yansıtmayı azaltır, daha fazla güneş enerjisi emilir ve ısınma hızlanır.
• Buharlaşma ve yağış koşullarındaki değişimler de iklimi etkilemeye devam etmektedir. Günümüzde bunlara ek olarak insan faaliyetleri kaynaklı sera gazları da etkilidir.

← Sayfa 120 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 128 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.