12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 248
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 248 Metni Anlama ve Çözümleme 1-6. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – Devlet yönetimiyle ilgili edinilen fikir
Cevap: Yazıta göre hükümdar, gücünü Tanrı’nın lütfundan ve kendi talihinden (kut) alır; ancak halkına karşı sorumludur. Bilge Kağan, tahta oturduktan sonra yoksul halkı topladığını, zengin ve çok kıldığını söyleyerek yaptıklarını halkına hesap verir gibi anlatır ve “bu sözümde yalan var mı?” diye sorar. Atalarının akıllı ve cesur hükümdarlar olduğu, beylerin ve halkın uyum içinde yaşadığı için devletin iyi yönetildiği anlatılır. Buradan, devletin adalet, töre (yasa), birlik ve halkın refahı üzerine kurulması gerektiği fikri edinilir.
2. Soru – Değerler ve ögeler
| Değer / öge | Metindeki örnekler |
|---|---|
| Millî değerler | Türk halkına ve beylerine seslenme, Türk devletinin bağımsızlığı ve birliği, töre |
| Manevi değerler | Tanrı inancı, kut anlayışı, atalara saygı |
| Evrensel değerler | Adalet, yoksulu gözetme, birlik ve uyum, dürüstlük (hesap verme) |
| Sosyal ögeler | Bey-halk ilişkisi, yoksul halkın zenginleştirilmesi |
| Siyasi ögeler | Kağanlık, devlet yönetimi, Çin ile ilişkiler, boylar (On-Ok, Dokuz Oğuz) |
| Tarihî ögeler | Bumın Kağan ve İştemi Kağan, fetihler, Kingan dağları ile Demir Kapı arası sınırlar |
| Mitolojik ögeler | Üstte mavi gök, altta yağız yer yaratıldığında aralarında insan oğlunun yaratılması |
3. Soru – Konu ile hedef kitle ilişkisi
Cevap: Metnin konusu Türk devletinin kuruluşu, yönetimi, başına gelenler ve geleceği için çıkarılacak derslerdir. Hedef kitlesi ise Türk beyleri, boyları ve halkıdır. Bilge Kağan, devletin kaderini doğrudan ilgilendiren bu konuları onlara anlatarak birlik olmalarını, yanılmamalarını ve devleti korumalarını ister; bu yüzden konu ile hedef kitle arasında doğrudan bir ilişki vardır.
4. Soru – Söylev türüne ait olduğunu gösteren dayanaklar
- Metin bir topluluğa doğrudan seslenme ile başlar ve bu seslenmeler metin boyunca tekrarlanır (Türk beyleri, halkı; işitin, dinleyin).
- Dinleyicileri etkilemek, ikna etmek ve harekete geçirmek amacıyla soru sorma (“Bu sözümde yalan var mı?”), coşkulu ve öğütleyici bir anlatım kullanılmıştır.
5. Soru – Kül Tigin Abidesi
a) Abideye ait görsel
Cevap: II numaralı görsel. Görseldeki dikili, yukarıya doğru hafifçe daralan, üzeri yazılı tek parça taş Muharrem Ergin’in anlattığı abideyle örtüşür. I numaralı görsel sütunlu bir antik tapınak, III Paskalya Adası heykelleri, IV ise Nemrut Dağı heykelleridir.
b) Belirlemede yardımcı olan bölümler
Cevap: Abidenin yüksekliğinin 3,75 metre olduğunu, yukarıya doğru biraz daraldığını, dört cepheli olduğunu, üstünün kemer biçiminde bittiğini ve cephelerinin Türkçe ve Çince kitabelerle kaplı olduğunu anlatan cümleler.
6. Soru – Anahtar kelimeler
Cevap: Bilge Kağan, Türk halkı, beyler, devlet (il), töre, birlik, Tanrı, kut, ebedî taş (bengü taş), atalar, Bumın ve İştemi Kağan, öğüt, hesap verme.
← Sayfa 246 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 249 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.