12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 223
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 223 Metni Anlama ve Çözümleme 2-11. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Soru – Toplumun beklediği kurallar
Cevap: Toplum, kişilerden samimiyetten önce terbiye ve nezaket bekler; birtakım ortak kurallara uyulmasını ister. İnsanın aklına geleni tartmadan söylememesi, başkalarının zevkini ve hatırını gözetmesi gerekir.
3. Soru – Samimiliğin tanımı
Cevap: Yazara göre samimilik, aklına geleni uluorta söylemek değildir. Bir konu üzerinde uzun uzun düşünüp kişisel çıkarlarını, önyargılarını ve hatta duygularını aşarak ulaşılan, gerekirse canı pahasına savunulmaya değer görülen kanaattir. Yani samimilik, emek ve cesaret isteyen bir düşünce dürüstlüğüdür.
4. Soru – Yazarın samimiyetini gösterişi
Cevap: Yazar, önemli bulduğu konular üzerinde düşünüp düşündüklerini karşısındakilere açıkça anlatmaya özen göstererek samimiyetini gösterir. Doğruyu bulup bulamayacağından emin olmadığını ve buna üzüldüğünü itiraf eder; konuşma diliyle yazmasının samimilik gösterisi için değil, düşüncelerini en iyi aktarma yolu olduğu için olduğunu dürüstçe belirtir.
5. Soru – Kişisel düşüncelerin dil ve anlatıma etkisi
Cevap: Kişisel düşünceler metnin dilini öznel, içten ve sohbet havasında kılar. Yazar “ben” diyerek konuşur, okura sorular sorar (“Samimiliği yermeğe mi kalkıyorum?”), konuşma diline yakın, akıcı ve canlı bir anlatım kullanır. Bu da denemenin “ben”in ülkesi olma özelliğini yansıtır.
6. Soru – Döneme özgü yazımlar
Cevap: “Söyliyeceksiniz” ve “söylemeğe” yazımları, yazarın yaşadığı dönemde söyleyişe göre yazma eğiliminin ve o dönemin yazım kurallarının sonucudur. Günümüzde ünlü daralması yazıda gösterilmez ve “söyleyeceksiniz”, “söylemeye” biçiminde yazılır. Ayrıca Nurullah Ataç’ın konuşma diliyle yazma tercihi de bu yazımlarda etkilidir.
7. Soru – Samimiyeti ifade eden görseller
Örnek cevap: I ve III numaralı görseller samimiyeti ifade eder. I numaralı görselde doğada birbirine sarılan büyük ile çocuk, III numaralı görselde ise torunlarıyla gülümseyen büyükanne ve büyükbaba, yapmacıksız, içten bir sevgiyi yansıtır. II numaralı görseldeki ders çalışma ortamı ise daha çok bir öğrenme ve iş birliği ortamını gösterir.
8. Soru – Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
Cevap: Metinde ağırlıklı olarak tartışmacı ve açıklayıcı anlatım kullanılmıştır. Düşünceyi geliştirme yollarından tanımlama (samimiliğin ne olduğu), karşılaştırma (samimilik ile nezaket, terbiye), soru sorma ve cevaplama, örneklendirme ve yazarın kendi deneyimine başvurma (tanık gösterme yerine kendi tutumunu anlatma) yer alır.
9. Soru – Ataç’ın denemeci hakkındaki sözü
Cevap: Evet, destekler. Ataç metinde kendi düşüncelerini çekinmeden, ama büyüklenmeden ortaya koyar. Doğruyu bulabileceğinden emin olmadığını, bu yüzden üzüldüğünü itiraf eder; buna rağmen samimilik hakkındaki kişisel görüşünü açıkça bildirir. Bu tavır, kendi değerine inanıp düşüncesini korkmadan dile getiren ama alçakgönüllü kalan denemeci anlayışıyla örtüşür.
10. Soru – Ana düşünce ve yardımcı düşünceler
Ana düşünce: Gerçek samimilik, aklına geleni söylemek değil, iyice düşündükten sonra ulaşılan ve cesaretle savunulan kanaattir.
Yardımcı düşünceler: Toplum bireyden samimilikten önce terbiye ve nezaket bekler; insan başkalarının hatırını gözetmelidir; samimilik ikiyüzlülük demek değildir; samimiliğe ulaşmak çıkarları ve önyargıları aşmayı gerektirir ve bu ancak büyük insanların erebildiği bir hâldir.
11. Soru – Oktay Akbal’ın parçasıyla karşılaştırma
Cevap: Ataç’ın metninin teması samimiliğin gerçek anlamı, Akbal’ın parçasınınki ise şiir yıllıklarının ve seçkilerin edebiyata katkısı ve ortadan kalkmasına duyulan özlemdir. İki metin de deneme türündedir; sade, konuşma diline yakın ve içten bir dille yazılmıştır. Ancak Ataç tartışmacı ve düşünceye dayalı bir anlatım kullanırken Akbal anılara dayanan, öyküleyici ve hafif hüzünlü bir anlatım tercih etmiştir.
← Sayfa 222 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 224 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.