12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 192
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 192 Metni Anlama ve Çözümleme 3-11. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Soru – Güvercin-şahin ve kartal-serçe sözleri
- Güvercin ve şahin: Hayatta başarılı olmak için hem barışçıl, uysal ve hoşgörülü hem de gerektiğinde güçlü, cesur ve atak olmak gerektiği anlatılır.
- Kartal ve serçe: Güçlü ve kararlı bir lider harekete geçtiğinde zayıf düşmanların karşı koymaya cesaret edemeyeceği anlatılır.
4. Soru – Temel çatışma ve aşamalar
Cevap: Temel çatışma, İstanbul’u fethetmek isteyen Mehmet (ve Akşemsettin, Zağanos Paşa) ile bunu tehlikeli bulan Çandarlı Halil Paşa arasındaki, daha geniş anlamda Osmanlı ile Bizans arasındaki çatışmadır.
Aşamalar (şema): Kişileri belirleme → Kişilerin amaçlarını belirleme (fetih isteği / korku ve temkin, şehri savunma) → Amaçların çakıştığı noktayı bulma → Çatışmanın taraflarını adlandırma (Mehmet-Halil Paşa; Osmanlı-Bizans).
5. Soru – Kişi, zaman, mekân
| Kişiler | Zaman | Mekân |
|---|---|---|
| Mehmet, Akşemsettin, Çandarlı Halil Paşa, Zağanos Paşa, Konstantin, Jüstinyani, askerler | 1452-1453; Rumelihisarı’nın yapımından İstanbul’un fethine uzanan süreç | Boğaz’ın Rumeli yakası, Türk ordugâhı ve otağ, Bizans sarayı ve surlar |
İlişki: Kişiler gerçek tarihî kişiler, zaman ve mekân gerçek tarihî olaya aittir; bu unsurlar birbirini tamamlayarak oyuna inandırıcılık kazandırır ve tarihî gerçekliği sahnede canlandırır.
6. Soru – Tema ve konu
Tema: Azim ve imkânsızı başarma (fetih idealinin gerçekleşmesi).
Konu: Genç Sultan Mehmet’in karşısındaki engellere ve muhaliflere rağmen gemileri karadan yürüterek İstanbul’u fethetmesi.
7. Soru – Deyim, benzetme ve mecazlı ifadeler
- Deyim: Belini doğrultamamak, dişini sıkmak, içi yanmak.
- Benzetme: Hem güvercin hem şahin olmak; kartal ile serçe; Akşemsettin’in kendisini ok, yay ve yayı geren olarak anması.
- Mecazlı ifade: Babasının diktiği ağacın meyvesini devşirmek, zaferin ışıklı/altın elleriyle yazmak, gemilerin karada yelken açması, gemilerin bahar taşıması.
Katkısı: Bu ifadeler oyuna şiirsel, coşkulu ve destansı bir dil kazandırır; soyut düşünceleri somutlaştırır ve seyircide güçlü bir etki bırakır.
8. Soru – Monolog, diyalog ve tirat
- Monolog: Mehmet’in otağda Zağanos’tan sonra yalnız kalıp gemilerin karada yelken açmasını düşündüğü ve imkânsızı aşmayı kendi kendine söylediği bölüm.
- Diyalog: Mehmet ile Zağanos’un, Bizans’ı mı yoksa Bizans’ın vereceklerini mi istedikleri üzerine konuştuğu bölüm; Konstantin ile Jüstinyani’nin konuşması.
- Tirat: Mehmet’in Manisa’da avucuna Bizans’ı çizdiği çocukluğunu anlattığı uzun konuşma; metnin başındaki Bizans’ın sürekli pusuda olduğunu anlatan konuşma.
9. Soru – Mehmet’in diğer kişilik özellikleri
Cevap: Mehmet; ileri görüşlü ve stratejik düşünen (Rumelihisarı’nın yerini belirlemesi), kararlı ve azimli, çocukluğundan beri büyük bir ideali olan tutkulu, yaratıcı (gemileri karadan yürütme fikri), lider ruhlu ve hoşgörülü (fetihten sonra herkesin inancında özgür olacağını söylemesi) bir kişidir. Aynı zamanda bilgili ve danışmanlarını dinleyen ama son kararı kendisi veren biridir.
10. Soru – “Bizans kurtarılmıştır” ifadesi
Cevap: Bu ifade, fetihten önce Bizans’ta halkın düşünce ve inanç özgürlüğünden yoksun, düzensiz ve baskı altında yaşadığını düşündürür. Fetihten sonra herkesin düşüncesinde ve inancında özgür olacağının, düzen ve güzellik içinde yaşayacağının ilan edilmesi, fethin bir yıkım değil kurtuluş olarak görüldüğünü gösterir.
11. Soru – Oyunu sahneye koyma
a) Hazırlık gerektiren durumlar
Cevap: Evet. Gemilerin karadan yürütülmesi, top atışları, hücum ve surlarda bayrağın dalgalanması gibi sahneler ışık-gölge oyunları, ses efektleri ve özel dekor gerektirir. Ayrıca dönem kostümleri, koro bölümlerinin provası ve kalabalık asker sahneleri önceden hazırlanmalıdır.
b) Fatih rolü için yönlendirme
Örnek cevap: Oyuncuya kararlı, güçlü ve tok bir ses tonu kullanmasını; önemli sözlerde vurguyu artırmasını öneririm. Halil Paşa’ya karşı sabırlı ama kesin, Akşemsettin’e karşı saygılı bir tavır takınmalı; Manisa’yı anlattığı bölümde ise duygulu ve hayalperest bir ifadeyle konuşmalıdır. Dik duruş, kararlı bakışlar ve ölçülü el hareketleri bir sultanın heybetini yansıtır.
c) Dekor
Örnek cevap: Sahnenin bir yanına Bizans surları ve kule, diğer yanına Osmanlı otağı yerleştirirdim. Arka planda Boğaz manzarası ve tepeler perdeye yansıtılır; gemilerin karadan yürütüldüğü sahnede ışık ve gölge oyunlarıyla tepelerden geçen gemi siluetleri gösterilir.
ç) Eklenecek bölüm
Örnek cevap: Fetihten sonra Fatih’in Ayasofya’ya girişini ve şehrin halkına güvence verdiği sahneyi eklerdim. Bu bölümde Fatih, korku içindeki Bizans halkıyla konuşarak can ve mal güvenliklerinin sağlanacağını, inançlarında özgür olacaklarını bildirir; böylece fethin hoşgörü boyutu sahnede canlandırılmış olur.
← Sayfa 191 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 193 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.